25 augustus 2019

Ger. Gem. Elspeet neemt nieuw orgel in gebruik

Op donderdag 10 januari neemt de Gereformeerde Gemeente van Elspeet een nieuw orgel van de Sloveense orgelbouw Škrabl in gebruik. De zaterdag erna is het orgel tijdens een orgelmiddag ook te bekijken en te beluisteren.

Het Škrabl-orgel vervangt een tweeklaviers orgel van de firma Flentrop, in 1962 gebouwd voor de Gereformeerde Gemeente te Leiden en in 1988 geplaatst in Elspeet. Toen in 2011 door de gift van een gemeentelid kon worden overgegaan tot nieuwbouw van het orgel, werd het Flentrop-orgel verkocht aan de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) in de Église Française te Voorburg.

Het ontwerp voor het orgel werd gemaakt door Jan Bambacht van Consultare Orgelbouw & Adviesbureau uit Hellouw, vertegenwoordiger van Škrabl in Nederland. De bouw en intonatie werd tevens begeleid door orgeladviseur Aart Bergwerff.

Het orgel is boven de kansel gebouwd als balustradewerk met zijkantbespeling. De Hollandse orgelbouw van de negentiende eeuw heeft gediend als inspiratiebron voor het orgel. De orgelkas, die wat vormgeving betreft doet denken aan het werk van de orgelmakers Van Dam en Bakker & Timmenga, is vervaardigd uit massief eiken. Het snijwerk is gemaakt uit naturel massief lindenhout. De windladen zijn gemaakt uit eiken met stokken en roosters uit massief mahonie. Voor de klaviatuur, ingebouwd in de rechterzijkant, is gekozen voor een 21e-eeuwse ergonomische vormgeving. De registertrekkers zijn gegroepeerd rond de lessenaar: de trekkers voor de beide manualen in twee rijen boven de lessenaarbak, de koppels links en de pedaalregisters rechts naast de lessenaar. De koppels zijn, in wisselwerking, ook uitgevoerd als grote ebenhouten voettreden.

Het orgel heeft 24 stemmen verdeel over Hoofdwerk, Zwelwerk en Pedaal. De windladen staan alle opgesteld op gelijk niveau. De Hoofdwerklade staat direct achter het front in C/C#-opstelling aflopend naar het midden. Daarachter, gescheiden door een loopplank bevindt zich de zwelkast, het pijpwerk van de zwelwerklade evenals het Hoofdwerk in naar het midden aflopend opgestelde c- en C#-laden. Achterin de orgelkast staat de pedaallade (piramidaal) opgesteld.

De windvoorziening, bestaande uit een windmotor, een dubbelvouws en een enkelvouwsbalg, staat opgesteld op de balustrade aan de linkerzijde van de orgelkast.

Het orgel wordt op donderdag 10 januari door de kerkelijke gemeente in gebruik genomen. Op zaterdag 12 januari is er van 13.00 tot 17.00 uur een orgelmiddag waarbij belangstellenden de gelegenheid krijgen het orgel te bekijken en te beluisteren. Bespelen is alleen mogelijk voor wie zich daarvoor heeft aangemeld. De orgelmiddag wordt om 16.00 afgesloten met een bespeling door Aart Bergwerff.

Dispositie

Hoofdwerk C-g3

Bourdon 16 – C-h eiken, rest metaal 24% tin

Prestant 8 – frontpijpwerk 70% tin, binnenpijpwerk 40%

Salicionaal 8 – 40% tin

Flûte Harmonique 8 – 24% tin

Octaaf 4 – 40% tin

Blokfluit 4 – 24% tin

Quint 2 2/3 – 40% tin

Octaaf 2 – ‘Vorabzug’ uit Mixtuur

Mixtuur III-IV – 40% tin

Cornet V – discant, 24% tin, 8’-koor roergedekt

Trompet 8 – bas/discant, 40% tin, metalen stevels en bekers

Zwelwerk C-g3

Holpijp 8 – C-H eiken, rest 24% tin

Nachthoorn 8 – geheel conisch, 24% tin

Viola di Gamba 8- 40% tin

Voix Céleste 8 – af c0, 40% tin

Salicet 4 – 40% tin

Flûte Harmonique 4 – 24% tin

Nasard 2 2/3 – ‘Vorabzug’ met Terts 1 3/5, 24% tin

Woudfluit 2 – 24% tin

Terts 1 3/5 – 24% tin

Hobo 8 – 40% tin, bekers C-h trechtervormig, rest ‘à pavillon’, metalen stevels

Pedaal C-f1

Subbas 16 – eiken

Octaaf 8 – 40% tin

Bazuin 16 – stevels mahonie, bekers 40% tin, volle lengte

Werktuiglijke registers

Koppeling Hoofdwerk + Zwelwerk

Koppeling Hoofdwerk + Zwelwerk 16’

Koppeling Pedaal + Hoofdwerk

Koppeling Pedaal + Zwelwerk

Tremulant Hoofdwerk

Tremulant Zwelwerk

Samenstelling vulstemmen

Mixtuur III-V

C: 2 – 1 1/3 – 1

G: 2 2/3 – 2 – 1 1/3 – 1

a0: 4 – 2 2/3 – 2 – 1 1/3 – 1

h1: 5 1/3 – 4 – 2 2/3 – 2 – 1 1/3

c#3: 8 – 5 1/3 – 4 – 2 2/3 – 2

Cornet V

c1: 8 – 4 – 2 2/3 – 2 – 1 3/5

Stemming: evenredig zwevend

Toonhoogte: 440 Hz bij 18 graden Celcius

Winddruk: Hoofdwerk en Pedaal 76 mm wk, Zwelwerk 84 mm wk.

© 2013 www.orgelnieuws.nl

© 2013 fotografie Jan Bambacht, Consultare Orgelbouw en Adviesbureau

X