Great European Organs No. 98 – Roquevaire

anthony hammond great european organs 98

Ten oosten van Marseille, net boven Aubagne, ligt het kleine dorpje Roquevaire. Het dorp heeft een kerk die er van buiten weinig bijzonder uitziet, maar binnen een grote ruimtewerking, met navenante nagalm, heeft. In deze kerk stond een orgel met 14 stemmen van de regionale orgelmaker Francois Mader uit 1892. In 1988 bleek dit instrument niet meer te repareren en besloot men tot vervanging over te gaan. Orgelmaker Daniel Birouste (Plaisance-du-Gers) realiseerde in 1997 het huidige orgel , dat beschikt over vijf klavieren en pedaal en 72 stemmen.

De klavieren en 21% van het pijpwerk zijn afkomstig uit het voormalige huisorgel van Pierre Cochereau (naar wie inmiddels ook een straat is vernoemd in Roquevaire). In 2008 werden er aan het orgel aanzienlijke verbeteringen aangebracht door Bernard en Laurent Thourel. Het orgel is jaarlijks het middelpunt van een groots opgezet festival met talloze concerten waarbij de kerk doorgaans geheel is gevuld, er een officiële presentator is (!) die ook tussen de werken door rustig de concertgever interviewt, en na afloop is er immer een geanimeerde receptie in het parochiehuis, zo is onze ervaring.

Anthony Hammond, muzikaal directeur van Cirencester Parish Church, is inmiddels discografisch geen onbekende meer. Hij is een groot bewonderaar van alles wat Frans is en laat dat op zijn vele cd’s graag horen. Ook schreef hij een dikke biografie over zijn idool Pierre Cochereau. De componisten op deze schijf hebben dan ook allen een relatie met Parijs.

Hammond opent met het Ave Maria van Schubert in een draaimolenbewerking van zijn leermeester Naji Hakim. Het resultaat is een Franse gooi-en-smijt toccata met c.f. (Schubert) in het pedaal. Een dergelijke parafrase is door iedere handige organist ook te maken van Bach/Gounod, het Largo van Händel, de Vocalise van Rachmaninov of wat dan ook. Gauw vergeten dus. Zeker de moeite waard om te beluisteren is de transcriptie (door Jeanne Joulain én Hammond) van de door Cochereau ooit geïmproviseerde Suite française, al blijft het een notatie van een improvisatie. Als compositie is het net niet evenwichtig en consequent genoeg. Wél zijn die kwalificaties van toepassing op één van Cochereau’s weinige composities: Thème et Variations sur ‘Ma jeunesse a un fin’. De Tripique van Daniel Roth is gedacht als hommage aan Cochereau, maar kan ons niet bekoren, de ietwat cerebraal uitgewerkte compositie staat ver af van de geestdrift, spontaniteit en harmonische rijkdom van Cochereau’s dialect.

Dat Hammond er vervolgens zelf ook nog eens een triptiek bij improviseert is een beetje overdadig, al is het langzame tweede deel beslist een trouvaille, net zoals dat geldt voor het sympathieke In Memoriam Pierre Cochereau van Jean Bouvard. Het lijkt alsof de Toccata Concertante van onze landgenoot Marius Monnikendam op deze cd misplaatst is, maar toch is dat niet zo. Het grillige werk (niet Monnikendams beste) werd door de componist opgedragen aan Pierre Cochereau, die het echter nooit speelde… (tot irritatie van MM). Pas op 19 september 2010 zou een Nederlandse organist dit werk voor het eerst laten klinken in de Parijse Notre-Dame.

Hoewel Hammond een enorme vracht aan noten speelt, en met een zeker gemak, is het allemaal wat te veel van het goede en is, vanwege de afwisseling in registratie en volume, de Suite française improvisée nog het meest genietbaar. De klank van het orgel past volledig bij het repertoire: een goede mix tussen (veel) tongwerken, (veel) vulstemmen) en een goede ruimte om uit te klinken. Emotioneel word je niet echt geraakt door welk register dan ook.


Great European Organs No. 98

Anthony Hammond plays the Organ of l’Eglise St-Vincent, Roquevaire, France

Ave Maria: Fantasy on a Lied by Franz Schubert (Naji Hakim); Suite française improvisée (Pierre Cochereau, tr. Hammond/Joulain); Thème et Variations sur ‘Ma jeunesse a une fin’ Op. 16 (Pierre Cochereau); Toccata Concertante (Marius Monnikendam); Triptyque: Hommage à Pierre Cochereau (Daniel Roth); Improvisation: Triptyque (Anthony Hammond); In Memoriam Pierre Cochereau (Jean Bouvard)

Label: Priory Records
Nummer: PRCD 1156
Speelduur:
Booklet: 16 pagina’s (EN)
Prijs: £ 11,99 (circa € 16,00)
Bestellen:  www.prioryrecords.co.uk