26 augustus 2019

Orgel Oude Kerk Katwijk aan Zee aangepakt door Nijsse

orgel oude kerk katwijk aan zee

Op vrijdag 22 april werd het Van den Heuvel-orgel in de Oude Kerk van Katwijk aan Zee opgeleverd na herstelwerkzaamheden en klanktechnische aanpassingen door de firma A. Nijsse & Zn. te Oud-Sabbinge.

In 2014 en 2015 onderging de Oude Kerk in Katwijk aan Zee, het Witte Kerkje aan de boulevard, zowel intern als extern een restauratie. In die periode is het tweeklaviers orgel dat Van den Heuvel in 1995 in de orgelkas van Standaart uit 1923 bouwde beschermd geweest door een houten omkisting.

Hersteld
Na de afronding van de kerkrestauratie kreeg orgelmaker Nijsse de opdracht het orgel in- en uitwendig schoon te maken. Bij die gelegenheid zijn ook de balgen hersteld, waarvan het leer van de ‘neuzen’ op veel plaatsen was gescheurd.

Problematisch
Naast technisch herstel voerde de firma Nijsse werkzaamheden uit aan de klankgeving en werden enkele registers gewijzigd. De ontwikkeling van de orgelklank in de kerkruimte werd ter plaatse al enige tijd als problematisch ervaren. Het orgelgeluid zou teveel bij het orgel blijven ‘hangen’ en zich niet naar alle plaatsen in de kerk voldoende doorzetten. Om dit te verbeteren voerde Nijsse een aantal wijzigingen door.

Hoofdwerk
Het binnenpijpwerk van de Prestant 8 werd van de Hoofdwerklade gehaald en  opgesteld op banken direct achter het front  voor een betere uitspraak. Bij de bouw was dit pijpwerk op de lade geplaatst tussen de Prestant 16 en Dwarsfluit 8.

De verhoudingen in intonatie tussen bas en discant zijn geheel gewijzigd. De discant is nu – in verhouding tot de bas – minder ingetogen en heeft meer volume gekregen om de orgelklank meer glans te geven. De Octaaf 4, Octaaf 2 en de Mixtuur van het Hoofdwerk zij opnieuw geïntoneerd. Ook de intonatie van de Hoofdwerk-tongwerken is gewijzigd: bij de Fagot 16 door het creëren van een rondere toon, bij de Trompet 8 door de klank minder ‘fel en agressief’ te maken.

Zwelwerk
Door het Zwelwerk meer volume te geven, is gepoogd de verhouding met het Hoofdwerk te verbeteren. Daarnaast is een tweetal registers gewijzigd. De oorspronkelijke Koppelfluit 4 is vervangen door een meer presente Open Fluit 4 die in de discant overblazend is. De Tertiaan is door Nijsse gewijzigd in een Terts 1 3/5.

 

Dispositie

Hoofdwerk C-g3
Prestant 16 – af E in front
Prestant 8 – binnenpijpwerk in 2016 op bank achter front geplaatst
Dwarsfluit 8
Roerfluit 8
Octaaf 4
Fluit 4
Octaaf 2
Mixtuur III-IV-V
Cornet V discant
Fagot 16
Trompet 8

Zwelwerk C-g3
Bourdon 16
Holfluit 8
Viola di Gamba 8
Voix Celeste 8
Fluit 4 – 2016; open, discant overblazend
Nasard 3
Woudfluit 2
Terts 1 3/5 – 2016 gewijzigde Tertiaan
Basson-Hobo 8
Vox Humana 8

Pedaal C-f1
Contrabas 16
Subbas 16
Openfluit 8
Bazuin 16

Werktuiglijke registers
Manuaalkoppel
Pedaalkoppel Hoofdwerk
Pedaalkoppel Zwelwerk
Tremulant Hoofdwerk
Tremulant Zwelwerk

Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz bij 20 graden Celsius

© 2016 foto René Nijsse / A. Nijsse & Zoon, Oud-Sabbinge

X