15 oktober 2019

Pels-orgel Laurentiuskerk Alkmaar weer naar koorzolder

Het Pels-orgel van de Sint-Laurentiuskerk in Alkmaar moet zijn oorspronkelijk plaats op de koorzolder terugkrijgen. Stichting De Alkmaarse Cuyperskerk is een grootscheepse campagne gestart om gelden te werven voor de bekostiging van restauratie en overplaatsing van het instrument. Er zijn voornemens om het orgel uit 1950 op de rijksmonumentenlijst te plaatsen.

De Alkmaarse firma Pels & Zn. bouwde het drieklaviers, elektropneumatische orgel met 37 stemmen in de door Pierre Cuypers ontworpen rooms-katholieke kerk aan de Verdronkenoord. Het verving een orgel van Ypma uit 1862.

Degelijk
‘Het orgel is gebouwd met voor die tijd goede materialen en degelijk van constructie’, schrijft de bij de restauratie betrokken KKOR-orgeladviseur Ton van Eck in zijn rapport. ‘Mogelijk was dit instrument daarom zoveel beter dan vele van zijn tijdgenoten, omdat het in de wederopbouwperiode na de Tweede Wereldoorlog voor Pels kon dienen als referentie voor het werven van klanten in de stad waar het bedrijf was gevestigd’.

Noordertransept
Het orgel werd in de jaren 70 verplaatst naar de begane grond van het noordertransept. Daarbij werden de drie frontdelen samengevoegd tot een geheel. De dispositie van het orgel bleef ongewijzigd. Wel werden de twee vrije combinaties vervangen door zes setzercombinaties.

Het Pels-orgel op zijn oorspronkelijk plaats op de koorzolder
Het Pels-orgel op zijn oorspronkelijk plaats op de koorzolderDe huidige plannen voorzien in herstel van de oorspronkelijk positie van het Pels-orgel op de koorzolder boven de hoofdingang van de kerk. Op zijn huidige locatie neemt het orgel een zeer prominente plaats in. Door de verplaatsing wil men de visuele eenheid in het monumentale kerkgebouw herstellen en komen ook de muurschilderingen van Alexander Kläsener (1826-1912) weer in het zicht.

 

Overplaatsing
Behalve de overplaatsing moet het orgel ook technisch herstel en schoonmaak ondergaan. Daarnaast is het de bedoeling het orgel vanaf de begane grond via glasvezelkabel bespeelbaar te maken. Daarvoor zal de elektronica van de speeltafel vernieuwd moeten worden.

Het is nog niet bekend welke orgelmaker de restauratie en overplaatsing moet gaan uitvoeren. Pas als een groot deel van het begrote bedrag binnen is zal een verder offertetraject worden ingezet.

Monument
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is voornemens het bijna 65-jarig Pels-orgel aan te merken als rijksmonument. Een voorwaarde is dan wel dat het orgel op zijn oorspronkelijke plaats staat.

Campagne ‘Adopteer een pijp’
Voor de realisatie van het project is minstens € 130.000 begroot. Om dit bedrag bijeen te krijgen start de Stichting De Alkmaarse Cuyperskerk op 17 september de campagne ‘Adopteer een pijp’. Doneren is mogelijk via de website www.alkmaarsecuyperskerk.nl. Hier is ook meer informatie over de restauratie van het orgel en de actie te vinden.

 

Foto boven: panoramafoto Sint-Laurentiuskerk met linksboven de beoogde plaats en rechts de huidige positie van het orgel | © 2014 fotografie Rick Akkerman

X