RECENSIE Johann Sebastian Bach – a new angle

Vorig jaar schreef Merlijn Kerkhof in de Volkskrant over de mooiste orgels van ons land: ‘de 15 orgels die u gehoord moet hebben’. Op 1 staat het hoofdorgel van de Martinikerk te Groningen.

Kerkhof schrijft onder andere: ‘Is er dan een orgel nóg mooier dan dat van de Laurenskerk? Een kwestie van smaak, natuurlijk, maar er moet er een op 1 staan. En het orgel van de Martinikerk in Groningen is on-ge-looflijk.

Het woord ‘meesterwerk’ is niet toereikend om dit orgel recht te doen. Het plenum – de volle klank – laat alles trillen en tintelen. De fluitstemmen zijn magistraal. In de brede hallenkerk worden de tonen op onnavolgbare wijze door de ruimte gekaatst. Heerlijk desoriënterend – nee: goddelijk. Niet te geloven dat dit door mensen is gemaakt.’

Zo’n lijst is maar lastig, maar de ronkende tekst over het Martini-orgel is prachtig; net zo welluidend als het Martini-orgel zelf. Dat betekent dat elke serieuze cd van dit instrument altijd welkom is. De prachtige Bach-platen van grootmeester Wim van Beek hebben we nog in de oren.

A new angle

Van Doeselaar en Wiersinga – ook bekend van vele prachtige orgelopnamen! – brengen met Bach – A New Angle iets nieuws: bewerkingen van muziek die Bach niet voor orgel heeft geschreven. Het resultaat is een bijzonder fris en fruitig plaatje. Wat een vreugde!

Levendig zonder extremiteiten

Naast het monumentale Schnitger/Hinsz/ Ahrend-orgel detoneert het LE Picard-koororgel bepaald niet. De vermaarde Chaconne doet het hier geweldig – en wat een spel van Van Doeselaar!

Het duo Van Doeselaar / Wiersinga toont aan dat je zeer levendig Bach kunt spelen zonder extremiteiten die aan sommige afkortingen voor druk gedrag doen denken. Van Doeselaar en Wiersinga spelen prachtig op de adem van beide instrumenten. Heerlijk wordt de Toccata in D weggetokkeld.

Groots bergmassief

Aan het einde van dit fraaie Bach-recital nemen beide artiesten plaats op de orgelbank van het hoofdorgel om het koor uit Cantate BWV 80 (Ein feste Burg) vierhandig te spelen. In deze bewerking vraagt deze bewerking van het koorwerk met een hechte Bachse textuur geconcentreerd luisteren. En wat klinkt de grote Arp majesteitelijk. De klank is als een groots bergmassief en verklankt zo op indrukwekkende wijze de vastheid van de Burcht. Merlijn heeft grotendeels gelijk. Nummer 1 …

Fraai excuus

Opname en boekje zijn van de hoge kwaliteitsstandaard die we van MDG gewend zijn. De verwoede verzamelaar heeft een fraai excuus voor de aanschaf van weer een cd’tje: deze werken had u nog niet op orgel en zeker niet zó!


Johann Sebastian Bach – a new angle

Leo van Doeselaar & Erwin Wiersinga
Organs of the Martinikerk Groningen

  • Leo van Doeselaar / Schnitger-orgel: ‘Wir danken dir, Gott, wir danken dir’ Sinfonia from Cantata BWV 29 (arr. Leo van Doeselaar); Toccata in D BWV 912 (arr. Leo van Doeselaar)
  • Leo van Doeselaar / Le Picard-orgel: Ciaccona from Partita Nr. 2 D minor for Violin Solo BWV 1004 (arr. Gustav Leonhard / Leo van Doeselaar)
  • Erwin Wiersinga / Schnitger-orgel: Concerto A minor BWV 1065 for 4 harpsichord and strings after Antonio Vivaldi (arr. Guy Bovet)
  • Erwin Wiersinga / Le Picard-orgel: Contrapunctus I, V & IX from ‘Die Kunst der Fuge’ BWV 1080; Italian Concerto F major BWV 971 (arr. Erwin Wiersinga)
  • Leo van Doeselaar & Erwin Wiersinga / Schnitger-orgel: ‘Ein feste Burg ist unser Gott’ Chorus from Cantata BWV 80, Canto fermo in canone (soprano e basso), (arranged for 4 hands and 2 feet by Sybolt de Jong)

MDG Scene – MDG 906 2137-6, SACD, TT 73’54, opname 05/2019, prijs € 17,50 (+ € 3 verzendkosten) | martinikerk.nl