Arjen Leistra in concert [RECENSIE]

Arjen Leistra in concert

Arjen Leistra bespeelt het Van Vulpenorgel van de Hoflaankerk te Rotterdam (live-concert)

Sonata I, BWV 525 (Bach); Praeludium und Fuge G-Dur, op. 37/2 (Mendelssohn-Bartholdy); Partita ‘Wachet auf! Ruft uns die Stimme’, op. 8/2 (Distler); Scherzo, op. 2 (Duruflé); Marche du Veilleur de Nuit – Bach’s Memento (Widor); Phantasie für Orgel über den Choral ‘Wie schön leucht’t uns der Morgenstern’, op. 40/1 (Reger)

Label: ARLEMUSIC

Nummer: AM200901

Speelduur: 63’19”

Booklet: 20 pagina’s (NE/EN)

Prijs: € 15,00

Uitvoering * * * * *

Opname * * * * *

[button link=”http://www.orgelshop.nl/orgelnieuws” target=”_new” style=”large” title=”BESTELSERVICE”][/button]
Op een vrijdagavond concerteert Arjen Leistra en gelukkig is Aad van der Waal in de buurt … In de Hoflaankerk staat een karakteristiek instrument: Van Vulpen 1966. In hetzelfde jaar werd ook het Marcussen-orgel in de Kloosterkerk in Den Haag in gebruik genomen. Beide instrumenten hebben onmiskenbaar een neobarok stempel. Beide instrumenten hebben ook een zekere grandeur. Een stevige, felle orgelklank. Potig en pittig. Toch is het Van Vulpen-orgel aanmerkelijk liefelijker.

Leistra speelt een gevarieerd en gedurfd programma. Op een vorige plaat met een opname van een live-concert (STH CD 1406262) klonk al Guilmant. Asma heeft ons al laten horen hoe goed Guilmant het eigenlijk doet op een barokorgel. Leistra liet met deze opname horen dat het op een neobarok instrument ook heus kan. Op de nieuwe opname klinkt ook Mendelssohn. De fraaie tongwerken mengen prachtig in één van Mendelssohns onderschatte Preludes en Fuga’s.

Het valt te waarderen dat Leistra Distlers Partita ‘Wachet auf! Ruft uns die Stimme’ op. 8 nr. 2 programmeert. Eén van Leistra’s leermeesters, Arie J. Keijzer, speelde het werk wel eens – bijvoorbeeld op het transeptorgel in de Rotterdamse Laurens. Het werk kreeg dan de geladenheid van apocalyptische dreiging en profetisch vergezicht. Bij Leistra horen we ook een prachtige motorische drive – het werk heeft het nodig. Bij Arno Schönstedt (Cantate C 57613) wordt het wel heel heftig, maar Leistra houdt het gelukkig subtiel. Heel spannend zet het slot in met een bitse, bijna afgebeten betoning. Het orgel heeft niet de chamades die Bas de Vroome in de Utrechtse Nicolaïkerk kon inzetten bij de realisatie van zijn complete Distler (Noaber Foundation NFCD 16112006), maar je mist het niet eens in het stralende slot dat Leistra neerzet.

Sybrand Zachariassen, ooit intonateur van Marcussen (transeptorgel Laurenskerk Rotterdam!) was ten volle overtuigd van het feit dat hij met zijn klankconcept de juiste richting insloeg. Hem werd gevraagd hoe het nu moest met muziek als van Franck. Zijn simpele antwoord was: “Goede orgelmuziek klinkt ’t best op een goed orgel” – daarmee fijntjes in het midden latend of hij Franck tot de categorie ‘goede orgelmuziek’ rekende … Toch moest ik bij het beluisteren van het Scherzo op. 2 van Duruflé denken aan deze anekdote. Misschien mis je de mystiek van de St. Etienne-du-Mont, maar ook in het meer objectieve klankbeeld in de Hoflaankerk blijft Duruflé’s orgelmuziek overeind als ‘goede orgelmuziek’. En op enkele momenten (02:45 en ook 05:10) dacht ik toch zelfs even een zweltrede te horen. Een in alle opzichten knappe registratie.

Bach’s Memento van Widor heeft mij nooit zo kunnen bekoren. Alleen het laatste deel van dit muzikale monument voor de grootmeester, Widors bewerking van het slot van de Matthäus-Passion is wel aardig – maar dan toch wel op een grote Cavaillé-Coll.

We komen met Reger (Phantasie für Orgel über den Choral ‘Wie schön leucht’t uns der Morgenstern’ op. 40/1) weer bij de echte orgelmuziek. De structuren van Regers fantasie, die teruggrijpen op de Noordduitse koraalfantasieën van bijvoorbeeld Bruhns, Buxtehude en Reincken, is op de Van Vulpen beter te volgen dan op een Walcker. Heeft de oude Sybrand toch gelijk gehad?

Terecht is het applaus aan het einde van het concert ook op de plaat terecht gekomen. Je zou bijna meedoen.

De cover accentueert op ongewone wijze het artistieke van de kas. Geen doorsnee orgel. Geen doorsnee organist. [ARJEN VAN KRALINGEN]

[button link=”http://www.orgelshop.nl/orgelnieuws” target=”_new” style=”large” title=”BESTELSERVICE”][/button]

© 2009 www.orgelnieuws.nl