Deelrestauratie en groot onderhoud Merklin & Schütze-orgel St. Pieterskerk Vorselaar (B) 

klaviatuur orgel sint-pieterskerk vorselaar
Klaviatuur van het Merklin-orgel in Vorselaar | © beeld Verschueren Orgelbouw

Verschueren Orgelbouw rondde eind februari de deelrestauratie en groot onderhoud aan het Merklin & Schütze-orgel in de Sint Pieterkerk in het Belgische Vorselaar af. De werkzaamheden werden begeleid door orgeldeskundige Wim Winters.

Het orgel werd in 1852 opgeleverd door Merklin en behoort daarmee tot één van de vroege orgels van Merklin. De laatste restauratie werd door Patrick Collon uit Brussel in de jaren 1982-1987 uitgevoerd. Het orgel is heel gaaf bewaard gebleven. De aanleg, waarbij de klaviatuur zich in de boog onder het orgel bevindt, is nogal compact en technisch complex. De afgelopen jaren was de conditie van het instrument nogal achteruit gegaan, onder meer als gevolg van slijtage, actieve aantasting door houtworm en loodcorrosie. 

Naast een integrale schoonmaak werden mechanieken herzien. De speelaard werd aanzienlijk verbeterd. Omdat bij de windladen van het Grand Orgue sprake was van aanzienlijke lekkage als gevolg van scheurvorming, zijn deze gerestaureerd. Daarnaast werd de regulateurbalg van het Grand Orgue opnieuw beleerd en zijn alle conducten vervangen. 

Eveneens werd de toegang tot het Positif, geplaatst in een zwelkast, verbeterd met het oog op toekomstig onderhoud. Deze zwelkast is overigens een van de oudst bekende voorbeelden in België.

De winddruk werd in overleg met de adviseur verlaagd naar 90 mm waterkolom voor alle werken. De aangetroffen intonatie van vóór aanvang van de werken werd in de basis gerespecteerd, maar geëgaliseerd en geoptimaliseerd.

Dispositie

Positif (I) C-f3
Bourdon 8
Salizional 8
Viola da Gamba 8 – vanaf c0
Flûte Traversière 8 D – vanaf c#1
Dolce 4
Flageolet 2
Euphone 8 B – houten stevels en koppen, doorslaand
Hautbois 8 D – vanaf c#1, opslaand

Grand’Orgue (II) C-f3
Montre 8
Bourdon 16
Bourdon 8
Gemshorn 8
Prestant 4
Flûte Traversière 4
Fourniture III-IV
Cornet V – vanaf c#1
Trompette 8 B/D
Clairon 4

Pédale C-c1
Soubasse 16
Montre 8
Basson 16 – houten stevels, doorslaand

Werktuigelijke registers en speelhulpen

Accouplement – manuaalkoppel II aan I [!]
Tirasse Grand Orgue – pedaalkoppel Grand’Orgue
Trémolo positif
Expression – zwelpedaal in de vorm van een (in te haken) trede

Samenstelling vulstemmen

Fourniture

C21 1/31
c2 2/321 1/31
c142 2/321 1/3
c25 1/342 2/32

Cornet

c#1842 2/321 3/5

Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a1 = 446 Hz bij 18 graden Celsius
Winddruk: 90 mm waterkolom

Informatie en beeld met dank aan Verschueren Orgelbouw, Ittervoort