Franse klanken uit Limburgs Geuldal [RECENSIE]

Remy Syrier bespeelt het Binvignat-orgel in de St. Gerlachuskerk te Houthem

Pavane – Galliarde, Chanson “Tant que vivray”, Galliarde, Galliarde (Attaingnant), Suite du second ton (Guilain), Muzète (Dandrieu), Dialogue (Marchand), Fantasia in g, Toccata in e (Pachelbel), Praeludium in e (Bruhns), Fantasie over “Wie schön leuchtet der Morgenstern” (Buxtehude), Koraal “Vater unser im Himmelreich” (Böhm), Praeludium in g, Fuga in g BWV 535 (Bach)

Label: De Kaersemaeker

Nummer: cd 2941

Speelduur: 56’46

Booklet: 12 pagina’s (NL)

Prijs: € 10,00 (excl. € 2,50 verzendkosten)

Te bestellen bij de secretaris van de Stichting Kerkconcerten Houthem St. Gerlach, a.van.venrooij@home.nl

Muzikale interpretatie * * * * *

Kwaliteit van de opname * * * * *

Je waant je een beetje in het buitenland als je op het stationnetje van het dromerige kerkdorp Houthem-St. Gerlach uitstapt. Tegen het heuvellandschap rondom het Geuldal steekt de laatbarokke parochiekerk fraai af. Als je dan de zuidelijke klank van het Binvignat-orgel in de de St. Gerlachuskerk hoort, kom je zelfs in de sfeer van het Frankrijk van Louis XIV. Het Grand Orgue van dit instrument dateert van 1784. Vermeulen verromantiseerde in 1896 de oorspronkelijke, Frans-klassiek getinte Luikse Barokstijl. Naar de smaak van de tijd. Maar in 1957 ontdeed Verschueren uit Heythuysen het instrument weer van zijn romantische elementen voegde in oorspronkelijke stijl een rugwerk en vrij pedaal toe.

Remy Syrier bespeelt op de voorliggende cd dit orgel in de St. Gerlachus en kiest daarbij zorgvuldig een repertoire dat nauw aansluit bij het karakter van het Binvignat-orgel: de eerste helft Frans-klassiek en de tweede helft Duitse barok. Ter opening vertolkt hij een viertal beweeglijke miniaturen in renaissancestijl van de Parijse uitgever en muziekhandelaar Pierre Attaingnant. Fraai contrasteert de Flûte 4’ van het Grand Orgue met de Prestant 4’ van het Positif. Hoe ik dit zo precies weet? De gebruikte registraties van alle gespeelde muziekstukken staan keurig opgesomd in het bijgevoegde booklet. Chapeau! Uitermate gekruid brengt Syrier de twee Galliarde’s (oude geïmproviseerde renaissance-dansvormen) te gehore met de achtvoets tongwerken, bekroond met de hoog samengestelde mixturen van het orgel. Zeer authentiek, maar het wat rauwe klankresultaat is wel even wennen.

Eveneens uit Parijs afkomstig is de achttiende-eeuwse componist Jean Guillain. Met het spelen van zijn zevendelige Suite du Second Ton krijgt Syrier volop de gelegenheid om het voluit Frans-klassieke klankkarakter van dit instrument te etaleren. Karakteristiek klinken de ‘Tierce en Taille’ en de ‘Basse de Trompette’ in deze kerk met zijn ruime, vijf-seconden-akoestiek. Remy Syrier bezigt een levendige, losse articulatie, die soms het gevaar loopt om, met name bij het thema van de Dialogue, wat bits over te komen.

Van Jean-François Dandrieu horen we vervolgens een speelse Musette op de Cromorne 8’ van het Positif en een fijnzinnig gearticuleerde Dialogue van Louis Marchand, een muzikaal gesprek tussen de wat traag aansprekende Trompette van het Grand Orgue, versterkt met de Cornet, en de Cromhorne van het Positif.

Na dit warmbloedige Franse oeuvre met zijn beweeglijke ritmiek komt Pachelbels Fantasia in g, ondanks zijn mooie imitatievormen, wat saai over. De muzikale temperatuur duikt omlaag en het Binvignat-orgel verandert van een Frans warmbloedpaard in een mak lammetje. Toch loopt daarna de muzikale spanning weer op met de helder en belijnd gespeelde Toccata in e van deze componist. Gedreven is de voordracht van het Preludium in e van Nicolaus Bruhns, met zijn fraaie afwisseling van Grand Orgue en Positif. Bekoorlijk is Buxtehudes bekende koraalbewerking van Wie schön leuchtet der Morgenstern, met de Voix Humaine 8’ als cantus firmus in het eerste deel.

Dat de windvoorziening een levendig karakter heeft, is goed hoorbaar in het Vater unser im Himmelreich van Georg Böhm. Last, but not least, vertolkt Syrier het Praeludium en Fuga in g van J.S. Bach, die hij in het booklet omschrijft als “een jeugdwerk waarin virtuositeit en muzikale spontaniteit de boventoon voeren”.

Die spontaniteit en geestdrift in het spel van Remy Syrier maken het beluisteren van deze cd tot een waar muzikaal genoegen. Het Frans-klassieke repertoire komt op het 26 stemmen tellende Binvignat/Verschueren-orgel uitstekend tot zijn recht. Maar ook de Duitse barok klinkt op instrument verrassend goed.

De kathedrale akoestiek van de kerk weet opnametechnicus Paul Pankert goed te bespelen. Door de gekozen microfoonopstelling klinkt het Grand Orgue erg ruimtelijk en groots; het Positif direct en gedetailleerd. Het geboden programma doet recht aan het karakter van het orgel en met tien bladzijden tekst en tabellen geeft het booklet de nodige informatie over orgel, gespeelde werken en uitvoerend musicus. Van harte aanbevolen! [WIM ERADUS]

© 2010 www.orgelnieuws.nl