Improviseren over BWV 565 [RECENSIE]

Orgelimprovisationen über die Toccata und Fuge d-moll BWV 565 von J.S. Bach – Vol. 1

Label: ORGANpromotion

Nummer: OP 8004

Speelduur: 70’33”

Booklet: 40 pagina’s (DE/EN)

Prijs: € 12,00

Muzikale interpretatie * * * *

Programmakeuze * * *

Keuze van het instrument * * * *

Kwaliteit van de opname * * * *

Informatie in het boeklet * * * * *

Grafische vormgeving (cd en boekje) * * *

[button link=”http://www.orgelshop.nl/orgelnieuws” target=”_new” style=”large” title=”BESTELSERVICE”][/button]
Historisch: zaterdagmiddag 15.00 uur, Concertgebouw De Doelen Rotterdam. Flentrop, 70 IV/P. Arie J. Keijzer. En ja, aan het einde van het programma de verbeide improvisatie. De geladen stilte, Keijzer bladerend in een liedbundel om een thema te zoeken … tot er een man opstaat en luid de vraag stelt: “Mijnheer Keijzer, hebt u al een thema?” Keijzer, charmant: “Zegt u het maar …?” Waarop de man met Rotterdamse tongval een improvisatie voorstelt over de Suite Gothique van Boëllmann! U vraagt zich af hoe dat afliep? Keijzer legde beleefd uit dat zoiets echt niet kon en improviseerde over een psalm …

Maar laat zoiets nu toch wèl kunnen! Het Duitse label OrganPromotion heeft het kloeke voornemen opgevat een reeks cd’s uit te brengen met opnamen van improvisaties van gerenommeerde organisten over één van de, zo niet het beroemdste orgelwerk aller tijden: Bachs Toccata in d (BWV 565). Men raakte gefascineerd door de opgelegde beperking en de overbekendheid van het thema. Geen vergelijking met ‘het origineel’, maar nieuwe creaties. En men streeft naar opnamen van zoveel mogelijk organisten. Een schier onbegrensd project met variaties over een begrensd thema. Geen plak– en knipwerk, aldus het boekje, maar spontane live-opnamen. Wie durft?

Het eerste negental artiesten trad aan. We ontmoeten allerlei internationale talenten die grote instrumenten bespelen, waaronder ook ‘onze’ Jacob Lekkerkerker, die op het acht stemmen tellende Knipscheer-orgel van de Sloterkerk te Amsterdam zijn Tocca-rara speelt! In ruim zes minuten is het thema geknipt en geschoren. Een smaakvolle improvisatie. Het heldere orgeltje laat alles horen, maar Lekkerkerkers fijne toucher kan dat wel hebben. Misschien heb ik van deze ‘improv’ nog wel het meest genoten.

Torsten Laux en Uwe Steinmetz fantaseren op orgel en saxofoon. Ik vond de jazzy sax hilarisch. Wolfgang Hörlin laat horen dat je de Toccata ook meditatief kunt vertalen. Christian Ott blijft wat hangen in Bachse patronen en citaten zonder echt te boeien. Peter Planyavsky verzorgt een swingende uitsmijter. Zijn afsluiting is echter wat gewoontjes.

De live-opnamen zijn helder. Het boekje biedt veel informatie. Van elke kunstenaar en van elk instrument een foto. De lay-out is verzorgd maar niet indrukwekkend. Bach gluurt door enkele orgelpijpen. En het is toch net alsof hij een beetje grijnst!

Wie van bruisende, symfonische en gematigd-moderne orgelimprovisaties en van dè Toccata houdt wordt met deze cd getrakteerd op een boeiend en onverwacht best gevarieerd concert. Het is zelfs mogelijk de cd achter elkaar te beluisteren!

Tja, na afloop heb ik het origineel toch opgezet. Indrukwekkend. Maar goed dat men niet voor de Suite Gothique als thema heeft gekozen … [ARJEN VAN KRALINGEN]

[button link=”http://www.orgelshop.nl/orgelnieuws” target=”_new” style=”large” title=”BESTELSERVICE”][/button]

© 2008 www.orgelnieuws.nl