Kerst in Rouen

Peter Eilander – Kerst in Rouen

Een aantal Nederlandse organisten is gek op het Cavaillé-Coll-orgel in de abdij van St.-Ouen te Rouen: Ben van Oosten, Christine Kamp en Herman van Vliet, om er enkele te noemen. De Apeldoornse organist Peter Eilander heeft zich bij hen gevoegd. Hij is inmiddels een goede bekende in Rouen, aangezien hij er reeds opnames maakte voor zijn Guilmantproject.

Het is terecht dat men telkens naar Rouen afreist: dergelijke klanken in een dergelijke ruimte hebben we in ons land niet. Dit orgel is met recht een grote persoonlijkheid en uitermate geschikt voor alles wat Frans is en zelfs daar voorbij (denk aan de prachtige Bachopnames van Marcel Dupré uit de 60er jaren).

Eilander koos voor een kerstprogramma en presenteert ons tal van bekende en minder bekende franse meesters en dito bewerkingen. Het is niet erg om een bepaalde kerstmelodie niet te kennen, mits daar een degelijk en interessant stuk rond gecomponeerd wordt. Helaas zijn niet alle stukken even interessant. Jules Grison heeft haast 14 minuten nodig om te zeggen wat hij heeft te zeggen over het thema Adeste Fideles en dan nog vooral de eerste twee maten van deze (als ‘Komt allen tezamen”) bekende wijs. Evenzo het ene oor in en het ander weer uit betreft de eenvoudige composities van Bonnal, Büsser, Widor en een enkel werk van Guilmant. Het ijzeren repertoire in de vorm van een Noël van Daquin alsmede de Pastoral van Franck is hetgeen uitnodigt tot geïnteresseerd luisteren. Het modernste werk is de door Rollin Smith ooit genoteerde improvisatie door Dupré over (alweer) Adeste Fideles. Als improvisatie ongetwijfeld een interessant incident geweest, bevredigt het als compositie minder. Wat ons betreft had bijvoorbeeld een deel uit La Nativité van Messiaen of de Rhapsodie sur deux Noëls van Langlais op deze schijf een goede keus geweest. Wat de cd toch wel aantrekkelijk maakt is allereerst het verzorgde, muzikale en trefzekere spel van Eilander die hoorbaar ‘gaat’ voor deze muziek. Duidelijk is dit te horen in de bevallige Final alla Schuman van Guilmant. Eilander maakt gretig gebruik van de prachtige en in veelvoud aanwezige tongwerken van dit orgel. De 24-bitsopname van Steven Wielink mag er ook zijn, de lage frequenties zijn uitstekend gevangen, soms zo goed dat het haast net een beetje te veel van het goede is, vooral daar waar het pedaal nogal fors (op 32’-basis) is geregistreerd. De akoestiek van de kerk is dan ook zodanig dat juist de lage tonen nog eens extra prominent worden weergegeven. Bovendien stond Cavaillé-Coll ook al niet bekend om zijn bescheiden mensurering waar het pedaalstemmen betrof.

Voor sommigen zal het een feestelijk extraatje zijn, voor ons was het een beetje een afknapper: de meegeleverde bonus-cd met daarop twee bewerkingen van Feike Asma, één van Jan Bonefaas en de Variaties over Daar is een kindeke geboren van Willem Mudde. Over dit laatste goed geschreven en aanstekelijke werk geen kwaad woord, fijn dat dit eindelijk eens op een cd staat. Het contrast tussen de op zich niet al te spectaculaire werken van de eerder genoemde Franse meesters en die van Asma is daarentegen nogal groot. Als er dan echt een bonus-cd met Nederlands repertoire moest komen, waarom dan niet de veel originelere en gewoon betere concertante werken van pakweg een Hendrik Andriessen, Jacob Bijster of Paul van Westering? Al mag het orgel in Rouen ons inziens veel meer allure hebben dan dat in bijvoorbeeld de Oude Kerk van Amsterdam, het lukt het orgel niet de stukken beter te laten klinken dan ze zijn. Ook laat Eilander zich hier een beetje gaan: het blijkbaar voor deze muziek noodzakelijke (historische uitvoeringspraktijk?) ongelijke en extreem gebonden spel is niet van de lucht. Kortom: deze cd is een aanrader voor orgel- en organistenliefhebbers, voor orgelmuziekliefhebbers zal er hoogstens documentaire waarde van uitgaan. [AART DE KORT]

Kerst in Rouen. Peter Eilander, Cavaillé-Coll-orgel, St.-Ouen, Rouen.

Fantaisie sur le Chant de Noël ‘Adeste Fidelis’ connu aussi sous le nom de Hymne Portugais (Grison); Noël X, Grand jeu et Duo (Daquin); Offertoire sur le Noël ‘Nuit sombre, ton ombre vaut les plus beux jours op. 60 (Guilmant); Berceuse en F majeur op. 77/3 (Guilmant); Noël Landais (Bonnal); Pastorale en Mi majeur op. 19 (Franck); Noël ‘Il est né le divin enfant op. 82/1 (Büsser); Pastorale (Widor/Vliet); Final alla Schumann sur un Noël Languedocien ‘Bergers venez voir une chose qui est véridique’ op. 83 (Guilmant); Noël Alsacien ‘Dors bien, enfant du ciel (Guilmant); Variations on ‘Adeste Fideles’ (Dupré). Bonus-CD: Voorspel en koraal ‘Daar is uit ’s werelds duist’re wolken’ (Asma); Koraalbewerking over ‘Nu zijt wellekome’ (Bonefaas); Variaties over het Oudnederlandse kerstlied ‘Er is een Kindeke geboren op aard’ (Mudde); Koraalbewerking over ‘Heerlijk klonk het lied der eng’len’ en ‘Stille nacht’ (Asma). CD + bonus CL2115 € 17,95

bestelservice@orgelnieuws.nl

© 2005 orgelnieuws.nl