Op 11 juni 2026 is de Duitse orgelbouwer Hans Gerd Klais overleden. Hij werd 95 jaar. Klais gaf decennialang leiding aan het gerenommeerde familiebedrijf Klais Orgelbau in Bonn en drukte een belangrijk stempel op de naoorlogse orgelbouw in Duitsland en daarbuiten.
advertentie
Hans Gerd Klais werd op 2 december 1930 geboren in Bonn als zoon van Hans Klais en kleinzoon van bedrijfsoprichter Johannes Klais. Hij werd door zijn vader opgeleid in het orgelmakersvak en verdiepte zich al op jonge leeftijd intensief in de Europese orgelbouwtradities. Daarnaast begon hij een studie economie en natuurkunde, die hij in 1955 moest afbreken vanwege de ziekte van zijn vader.
Bedrijfsleiding
In 1953 trad hij toe tot de leiding van Klais Orgelbau. Na het overlijden van zijn vader in 1965 kwam het bedrijf volledig in zijn handen en maakt het de transformatie naar het gebruik van klassiekere bouwwijzen. Vanaf eind jaren zestig richtte Klais zich ook meer op de restauratie van historische orgels. Het was een tijd met een hoge productie die de naam en faam van het bedrijf heeft gestempeld.
Al vroeg zocht hij naar een synthese tussen een meer polyfone – door de barok geïnspireerde orgels, Frans- en Duits-romantische en symfonische orgeltypen, en andere elementen uit de Europese orgelbouw. Veel instrumenten uit deze periode kregen bovendien een eigentijdse en vaak karakteristieke vormgeving van de orgelkast.
Orgels
Vanaf het begin van de jaren 70 werd een mechanische tractuur vaak gecombineerd met elektrische registratiesystemensetzer. Onder de leiding van Hans Gerd Klais verlieten zo’n vierhonderd nieuwe orgels de werkplaats in Bonn.
Bekende instrumenten uit die tijd zijn onder meer de orgels in de Dom van Würzburg (1969), de Dom van Trier (1974), de Liebfrauenmünster in Ingolstadt (1977), de Dom van Altenberg (1980), de Philharmonie in Keulen (1986), de Hallgrímskirkja in Reykjavik (1992) en de Symphony Hall in Kyoto (1995).
In 1995 droeg Hans Gerd Klais de leiding van het bedrijf over aan zijn zoon Philipp.
Bestuurder
Naast zijn werkzaamheden als orgelbouwer was Klais actief in diverse nationale en internationale vakorganisaties. In 1957 was hij een van de oprichters van de International Society of Organ Builders. Vanaf 1966 maakte hij deel uit van het bestuur van de Gesellschaft der Orgelfreunde. Daarnaast was hij bestuurslid en van 1974 tot 2000 voorzitter van de Bund Deutscher Orgelbaumeister, waarvan hij later tot erevoorzitter werd benoemd.
Hans Gerd Klais was breed geïnteresseerd alles wat zijn vakgebied raakte. Niet alleen legde hij een zeer omvangrijke privé-bibliotheek aan van publicatie over orgelbouw, zelf publiceerde hij ook met regelmaat.