Een programma dat is opgebouwd als een stijlvol vijfgangenmenu: zo zouden we de de cd Aeramentum van trompettist Jeppe Lindberg en organist Daniel Bruun kunnen typeren. Een hoofdgerecht waar je echt even voor moet gaan zitten, een smakelijk voorgerecht en een toetje waarin kwaliteit en toegankelijkheid samengaan, én twee aangename tussengerechtjes.
advertentie
De titel Aeramentum refereert aan koper, het metaal dat zowel in trompetten als in orgels wordt toegepast. De cd werd opgenomen in Helleruplund (noordelijk van Kopenhagen), waar Carsten Lund in 2015 een nieuw orgel bouwde met 43 stemmen op drie manualen en pedaal.
Aardig detail: dat orgel van Lund vervangt een afgedankt instrument van Troels Krohn uit 1956, dat in gewijzigde vorm een nieuwe bestemming kreeg in de Eben-Haëzerkerk van de Hersteld Hervormde Gemeente in Ouddorp.
Scandinavisch
Het programma opent met Cantus X van de Egil Hovland (1924-2013), leidende figuur in de Scandinavische kerkmuziek. Een rapsodisch werk van ruim acht minuten, contrastrijk geschreven in een laatromantisch idioom. Soms virtuoos voor beide instrumenten, regelmatig met pianistische begeleidingspatronen in gebroken akkoorden op het orgel – maar ook met een spectaculaire cadens voor trompet solo.
Gammal Fäbodpsalm från Dalarna van Oskar Lindberg (1887-1955) is een van de meest geliefde composities in de Zweedse kerkmuziek. Eigenlijk voor orgel solo, maar in deze opname neemt de trompet de melodie voor z’n rekening. En dat klinkt prima!
Eben
Met een speelduur van 21 minuten is Okna van Petr Eben (1929-2007) een hoofgerecht van formaat, letterlijk en figuurlijk. Het werk is geïnspireerd door de gebrandschilderde ramen van Marc Chagall in de synagoge van het Hadassah-universiteitsziekenhuis in Jeruzalem. Eben vertaalt de visuele kleurenpracht van deze ramen in klank, en dat levert fascinerende muziek op. Een verbluffend geraffineerd gebruik van beide instrumenten leidt tot een kleurrijk geheel: hier gebeurt echt iets!
De kerk in Helleruplund heeft niet heel veel galm. In het openingswerk van Hovland miste ik die akoestiek wel een beetje, maar bij Eben werkt die geringe galm juist positief: de vele details in de muziek blijven perfect verstaanbaar. De componist geeft de uitvoerenden hier en daar wat vrijheid door middel van flexibele ritmes en ruimte voor improvisatie: zoals het zonlicht kan spelen door die gebrandschilderde ramen, zo blijft de muziek ook speels en verrassend. Niet ten onrechte is Okna inmiddels een van de meest gespeelde composities van Petr Eben.
Walling en Praestholm
Rolf Walling (*1955), klassiek opgeleid maar ook actief in jazz en avant-garde rock, componeerde een expressieve Elegi voor de uitvaart van zijn jong gestorven zus Erna. De dienst vond plaats in de 800 jaar oude houten staafkerk in het Noorse dorp Lom. Die houten kerkjes hebben doorgaans nul komma nul akoestiek. Dat vraagt om legatospel en brede akkoorden. Ongetwijfeld is de bescheiden galm in Helleruplund nog weelderig in vergelijking met het kerkje waarvoor het stuk oorspronkelijk werd gecomponeerd.
Voor de ingebruikneming van een nieuw orgel in de concertzaal Musikens Hus in Aalborg componeerde Christian Praestholm (*1972) een Sonatine voor trompet en orgel: heel toegankelijke muziek in een neoklassieke stijl. Kundig geschreven, ongetwijfeld dankbaar om te spelen, prettig om naar te luisteren: een waardevolle aanvulling op het repertoire voor deze instrumentencombinatie. In de Intrada en de Sarabande komen mooie canons voor, het Scherzo boeit door grappige accentverschuivingen. In de afsluitend Finale meende ik een vleugje Gordon Young te horen – dat gaat er altijd in als koek.
Origineel
Voor de liefhebbers van orgel-plus een aantrekkelijke cd, met origineel repertoire dat niet al talloze malen op andere cd’s is vastgelegd.
Aeramentum
Hovland: Cantus X; Lindberg: Gammal fäbodpsalm fran Dalarna; Eben: Okna; Wallin: Elegi; Praestholm: Sonatine
Daniel Bruun, Lund-orgel, Helleruplund Kirke; Jeppe Lindberg, trompet
Gateway Music – 5707471112885, TT 52’33, 2025, prijs ca.€ 15 | gatewaymusicshop.dk
