20 september 2019

RECENSIE ‘Grande Offertoire’

Arjan van Hees heeft zijn eerste cd gemaakt, op het prachtige Witte-orgel van de Oude kerk in Delft. In het booklet schrijft dat hij dat het zijn bedoeling was een cd te maken “die wat toevoegt”. Dat is een ambitieus doel, dat door Van Hees niet over de hele linie wordt gehaald. Voor een deel komt dat daarvan dat een cd niet meteen wat toevoegt als er maar “onbekende werken” op staan. Sommige stukken die Van Hees aan de vergetelheid ontrukt heeft, hadden daar beter in kunnen blijven rusten.

Dat geldt niet voor de ‘Grande Offertoire’ van Edouard Batiste, de ‘titelsong’ van de cd. Deze compositie doet denken aan de gelijknamige stukken van Lefébure-Wely. Het is flamboyante muziek, die door Van Hees met verve vertolkt wordt. Wat mij het hoogtepunt van de cd. In navolging van Willem Hendrik Zwart werpt Arjan van Hees zich op als pleitbezorger voor de orgelmuziek van René Louis Becker. Van de zoon van deze Frans-Amerikaanse componist heeft hij manuscripten ontvangen, waaronder een Toccata in e. Het is een stuk dat herinneringen oproept aan de bekende Toccata van Dubois en zich er zeker mee kan mee. Fraai is hoe het middendeel terugkeert als slotkoraal. Als eerbetoon aan W.H. Zwart besluit Van Hees zijn eersteling met diens Fantasie en koraal over Psalm 77. Ik was door dit stuk aangenaam verrast. Zeker de opening van dit werk is aangrijpend en geschreven in een mooi laatromantisch idioom. De typering die Van Hees zelf geeft van een werkje van Jan Zwart gaat m.i. meer op voor dit grote werk van zijn jongste zoon: “In deze fantasie leren we (Willem Hendrik) Zwart van een andere kant kennen” (dan in zijn stukgespeelde Psalm 25). Zou de rest van de cd van hetzelfde niveau zijn, dan zou Van Hees zeker in zijn opzet geslaagd zijn. Maar dat is helaas niet het geval.

Soms ligt dat aan Van Hees’ interpretatie, soms aan zijn registratie, soms aan zijn repertoirekeuze. Zo voert Van Hees terecht een pleidooi voor de muziek van Joseph Callaerts. Zijn Grande Fantaisie de Concert is een prachtig werk. Maar dit lange variatiewerk wordt langdradig door de keuze van de interpreet voor een tempo dat aan de langzame kant is. Van Hees schrijft in het boekje dat hij de tempoaanduidingen van de componist nauwkeurig heeft gevolgd. Desondanks gaat er iets niet goed als ik bij de dansante passages in dit werk denk: die Van Hees kan wel spelen, maar niet dansen.

Wat betreft zijn registraties: Ook de Toccata van Armand Vivet is een lichtvoetig stuk, maar klinkt door het tongwerkgebruik van Van Hees onnodig log. Voor bijna de hele cd geldt: Is het nu echt nodig om, zodra een het beetje zachter moet, die Vox Caelestis open te trekken?

Over de keuze van het repertoire: Van Hees schrijft dat er “een aantal” stukken op de cd staan die hij zelf op papier heeft gezet. Dus blijkbaar niet alleen dat voorspel en koraal van Jan Zwart, dat wat mij betreft bij een historische opname gebleven was. Maar voor de beide stukken van zijn zoon Piet Zwart geldt dat helemaal. M.i. eer je een bij sommigen geliefd samenzangbegeleider niet door zijn voorspelen, compleet met kwint- en octaafparallellen, op cd te zetten.

Ten slotte over het booklet. Dat wordt ontsierd door tikfouten (“pianoconcert van Krieg’) en slecht Nederlands: muziek van Jan Zwart die “postuum opgenomen” is en Armand Vivet die in 1956 “het levenslicht” zag, wat een merkwaardige aanduiding voor iemands sterven is. Arjan van Hees heeft zijn cd met veel liefde gemaakt. Daarom vind ik het des te spijtiger dat het eindresultaat me niet over de hele linie kan overtuigen. [DAVID DE JONG]

Uitvoering: * * *

Opname: * * * *

Grande Offertoire

Arjan van Hees, Witte-orgel, Oude kerk Delft

Programma:

Psalm 8 (Arjan van Hees); Wij knielen voor uw zetel neer (Piet Zwart); Fantasie Psalm 72 (Jan Zwart); Elegy (Malcolm Archer); Toccata (Armand Vivet); Grande Fantaisie de Concert (Joseph Callaerts); Scherzando (Charles-Marie Widor); Toccata in E minor (René Louis Becker); Grande Offertoire (Edouard Batiste); Elk uur, elk ogenblik (Klaas Jan Mulder), Heugelijke tijding (Piet Zwart); Fantasie en koraal over Psalm 72 (Willem Hendrik Zwart)

Label: Animato

Nummer: AMP 11012

Speelduur: 70’50

Boekje: 16 pagina’s (NL)

Prijs: € 15,90

[button link=”http://www.orgelshop.nl/orgelnieuws” target=”_new” style=”large” title=”BESTELSERVICE”][/button]

© 2010 www.orgelnieuws.nl

X