[RECENSIE] Jacobus Van Eynde me fecit anno 1716

Jacobus Van Eynde me fecit anno 1716

Jan Pietersz. Sweelinck (1562 – 1621): Toccata/ Onder een linde groen, William Browne (17e eeuw): Allemande di Guillellmo Bruno Inglese/ Fantasia 8i toni/ Allemando di Guillermo Bruno alias Janetton, Peeter Cornet (1575 – 1633): Fantasia in G/ Courante Anonymus (Vlaanderen 17e eeuw): Fantasia I ton, Peter Philips (1560 – 1628): Fantasia de Petro Philippi , Anonymus: Fantasia 4ti toni, Fray Antonio Martín y Coll (ca. 1660 – 1735): Bayle del Gran Duque/ Las Folias/ Batalla de quinto tono

Label: Secretum Records

TT: 59:32

Boekje 24 pagina’s; Nederlands/ Engels/ Frans

Deze cd is te bestellen via www.janvermeire.be

Uitvoering * * * *

Opname * * * *

Wie aan Brugge en aan orgels denkt, komt al gauw bij het grote instrument in de St. Salvatorkathedraal, waar De Klerk in 1971 voor CBS Franck opnam.

Veel dichter bij het wonderschone historische Brugge staat echter het instrumentje van Jacobus Van Eynde. “Me fecit anno 1716”. Het orgel kent een bewogen geschiedenis. In 1912 kwam het naar de Brugse buurtschap Ver-Assebroek, om omgebouwd te worden tot een laat-romantisch instrument! In 2000 leverde de Belgische orgelmaker Potvlieghe-De Maeyer uit Ninove het instrument weer op als een historische eenheid – zij het met de nodige kopieën van pijpwerk en reconstructies. Het orgel staat in een gemodificeerde middentoons stemming. Het meubelwerk is van een indrukwekkende schoonheid en het boekje doet daar recht aan.

Jan Vermeire wil graag de begrensde veelzijdigheid van het karaktervolle instrument laten horen. Hij opent met onze onvolprezen Sweelinck; nog altijd Neêrlands grootste componist aller tijden. In Onder een linde groen horen we de Rossignol van het orgel. In William Brownes Allemando di Guillermo Bruno alias Janetton krijgen we een schitterende variatiereeks op ‘Midden in de winternacht’ te horen. Ik vind de nieuw gemaakte Vox Humana prachtig mengen in het gehele klankbeeld. De opname is mooi ruimtelijk. Je hoort de ruimte al voor de muziek inzet.

De werken van de collectioneur Fray Antonio Martín y Coll vormen de fruitige afdronk van de plaat. Op het dansje van de groot hertog heeft ook Sweelinck gevarieerd. Het werk dat Martín y Coll heeft geconserveerd voor het nageslacht is eenvoudiger van opzet. De schildering van een oorlogstafereel in de Batalla laat met trompetgeschal de oproep tot de strijd horen. Ook worden er gewonden afgevoerd; maar ten slotte heerst de vreugde na de overwinning. Het is opvallend wathoe de middentoons stemming voor de gespeelde werken doet – luister bijvoorbeeld eens naar de prachtig verzadigde klank van het slotakkoord van de Batalla.

Vermeire heeft op smaakvolle wijze Jacobus Van Eynde geïntroduceerd. Het programma is wat kort (de Ballo del Granduco van Sweelinck had er nog mooi bij gekund!) en helaas ontbreken de registraties.

Bij de zuiderburen staat nog heel wat moois; vaak helaas (nog) onbekend. Zoals bijvoorbeeld het Van Peteghemorgel in Haringe, waar Ton Koopman enkele jaren geleden een plaat met Kerstmuziek opnam. Een plaatje als dit heft weer een ander Vlaams pareltje uit de anonimiteit. [ARJEN VAN KRALINGEN]

© 2010 www.orgelnieuws.nl