20 september 2019

RECENSIE ‘Messiaen door de bril van Zwoferink’

Ook de binnenzijde van de bottom van deze cd is bedrukt, met een foto van een partituur van Messiaen waarop de leesbril van Jolanda Zwoferink ligt. Een typerend plaatje. Dit is een Messiaen door de bril van Jolanda Zwoferink. De organiste leest wat er staat, maar of ze altijd verstaat wat ze leest?

Eén ding is zeker: op deze cd presenteert zich een organiste met een briljante techniek. Zij lijkt fluitend door het ritmisch uiterst complexe eerste deel van Messiaens Mis voor Pinksteren te gaan: tongen als van vuur. Je hoort de vlammetjes hier en daar knetteren. De vlotte tempi die Jolande Zwoferink hier kiest hebben in dit deel een adembenemend resultaat. Maar de verwachtingen die dit veelbelovende begin wekt, komen wat mij betreft niet uit in de andere delen. Soms komt dat van Zwoferinks hoge tempi. Door het laatste deel, over de wind van de Geest, vliegt ze als een wervelwind heen. Hoe knap ook, haar interpretatie mist daardoor urgentie. Soms komt het ook van de gekozen registraties. In het vierde deel: de vogels en de bronnen, is de balans gewoon niet goed. De vogels overstemmen de bronnen. Wat mij betreft is vooral het tweede deel typerend voor Zwoferinks benadering van de materie, over de zichtbare en onzichtbare dingen. Hier klinken alleen zichtbare dingen. Het raadsel van dit stuk lijkt opgelost. Maar of het nog Messiaens oplossing is? Voor de wijze waarop Zwoferink de apocalytische passages die voorafgaan aan het slot speelt, heb ik grote bewondering, maar de rust die Messiaen daarna vindt, lijkt ze zelf nog niet gevonden te hebben: de waterdruppels vallen te snel en de registratie is uit balans omdat de begeleidende strijkers te zacht klinken.

Jolanda Zwoferinks aanpak van Messiaen heeft iets eigenzinnigs. Ik kan dat als zodanig wel waarderen. Het leidt soms ook tot verrassende resultaten. Ik noem in het bijzonder de Monodie uit 1963. Messiaen zelf schatte de duur van dit eenstemmige werk op ongeveer 6 minuten. Zwoferink doet er slechts 3½ minuut over. Ook wijkt ze nadrukkelijk af van het registratievoorschrift, door slechts een achtvoets fluit te gebruiken. En toch vind ik het prachtig!

Mij bekroop tijdens het luisteren de gedachte: Had Zwoferink in plaats van de Messe de la Pentecôte het Livre d’Orgue maar opgenomen. Het zou mij niet verbazen als dat abstracte werk, waarin de mystiek meer onder de oppervlakte ligt, haar beter ligt. Mocht ze dat alsnog doen, dan koop ik die uitvoering meteen. Niet alleen omdat het mijn favoriete Messiaen is, maar ook omdat ik er naar uitzie een technisch zo begaafde organist dit complexe werk te horen uitvoeren. [DAVID DE JONG]

Uitvoering: * * * *

Opname: * * * * *

Messiaen, Messe de la Pentecôte

Jolanda Zwoferink, Grandes Orgues Stahlhut-Jahn, St.-Martin Dudelange (Luxembourg)

Programma:]

Diptyque; Offrande au Saint Sacrement; Monodie; Apparition de l’Eglise éternelle; Messe de la Pentecôte: I Entrée (Les langues de feu); II Offertoire (Les choses visibles et invisibles); III Consécration (Le don de Sagesse); IV Communion (Les oiseaux et les sources); V Sortie (Le vent de l’Esprit)

Label: Praestare

Nummer: ZWF3331564

Speelduur: 55’46

Boekje: 28 pagina’s (FR/DU/EN)

Prijs: € 21,95

[button link=”http://www.orgelshop.nl/orgelnieuws” target=”_new” style=”large” title=”BESTELSERVICE”][/button]

© 2011 www.orgelnieuws.nl

X