Gereformeerde Gemeente Utrecht neemt orgel Nieuwe Westerkerk in gebruik

Op zaterdag 23 november 2019 wordt het Hendriksen & Reitsma-orgel in de Nieuwe Westerkerk van de Gereformeerde Gemeente te Utrecht in gebruik genomen. Het orgel, afkomstig uit de Boezemsingelkerk in Rotterdam, is geplaatst door Orgelmakerij Boogaard.

In juli 2019 nam de Gereformeerde Gemeente van Utrecht intrek in haar nieuwe kerkgebouw, de Nieuwe Westerkerk, in de Vinexwijk Leidsche Rijn. Vanaf 1967 had de gemeente gekerkt in de Westerkerk aan de Catharijnekade in de binnenstad.

Een teruglopend aantal leden en lastige bereikbaarheid hebben de gemeente doen besluiten de Westerkerk te verlaten. Het kerkgebouw uit 1891 werd herbestemd tot hotel. Het rijksmonumentale Quellhorst-orgel uit 1813 bleef achter.

De Nieuwe Westerkerk telt ongeveer 350 zitplaatsen en is gebouwd naar ontwerp van architectenbureau Born te Middelharnis. 

De Nieuwe Westerkerk te Utrecht | © beeld Gereformeerde Gemeente Utrecht
Boezemsingelkerk

Een geschikt orgel werd gevonden in de Boezemsingelkerk van de Gereformeerde Gemeente van Rotterdam-Centrum. Vanwege sloop van de kerk kwam het Hendriksen en Reitsma-orgel uit 1981 in de verkoop. Eind 2017 werd het orgel door de Utrechtse gemeente aangekocht.

Het tweeklaviers instrument kwam destijds tot stand onder advies van Dirk Jansz. Zwart. Omdat een toen gewenst bovenwerk niet realiseerbaar was vanwege de te geringe beschikbare hoogte werd een rugwerk met bovenwerkkarakter gedisponeerd. De Flageolet 1 is op een later moment door de bouwers opgeschoven tot Terts 1 3/5.

Het Hendriksen en Reitsma-orgel in de Boezemsingelkerk te Rotterdam

Orgelmakerij Boogaard heeft het orgel in Rotterdam gedemonteerd, tijdelijk opgeslagen en weer opgebouwd in Utrecht. Herman den Hollander en Dick den Engelsman traden namens de Orgeladviescommissie van de Vereniging Organisten Gereformeerde Gemeenten (VOGG) op als adviseurs bij de overplaatsing.

Aanpassingen

Omdat het orgel nog in goede staat verkeerde kon voor de plaatsing in de Nieuwe Westerkerk worden volstaan met een onderhoudsbeurt. Wel werden enkele aanpassingen aan het orgel gedaan om het beter passend te maken voor de nieuwe kerk.

Het Hoofdwerk is ongeveer 75 centimeter verhoogd. Door de verlenging van het windkanaal is de wind van het Hoofdwerk soepeler en meer ademend geworden. Verdere verbeteringen aan de windvoorziening zijn gerealiseerd door het aanbrengen van een langer toevoerkanaal van de hoofdbalg naar de regulateurbalgen van de windladen.

Alle pijpwerk is opnieuw geïntoneerd in aansluiting op de nieuwe ruimte.

Orgelkas

Het middendeel van het hoofdwerkfront is verhoogd door daaronder de drie nieuwe pijpvelden aan te brengen. Het lijstwerk van de orgelkas is aangepast om meer aansluiting te vinden bij het moderne interieur van de nieuwe kerk. 

Waar de orgelkas in de Rotterdamse situatie was gebeitst en gelakt, is het meubel nu geheel geschilderd. Gerard de Jongh van De Jongh Schildersbedrijf te Waardenburg heeft daarin een adviserende rol gespeeld.

Ingebruikname

Zaterdagmiddag 23 november wordt het orgel in gebruik genomen. Dick den Engelsman laat het horen met muziek van onder anderen Zwart, Bach en Böhm (Partita ‘Freu dich sehr’), waarbij hij de gebruikte registraties zal toelichten. De plaatselijke predikant ds. W. Harinck verzorgt een meditatie. 

Aanvang: 13.30 uur. Adres: Eerste Westerparklaan 19, 3544 VS Utrecht.


Dispositie

Hoofdwerk C-f3
Bourdon 16
Prestant 8
Roerfluit 8
Viola di Gamba 8
Octaaf 4
Speelfluit 4
Quint 3
Octaaf 2
Mixtuur IV-V
Cornet V discant
Trompet 8 bas/discant

Rugwerk C-f3
Prestant 8
Holpijp 8
Prestant 4
Roerfluit 4
Nasard 3
Woudfluit 2
Terts 1 3/5
Dulciaan 8

Pedaal C-f1
Subbas 16
Prestant 8
Gedekt 8
Bazuin 16
Trompet 8

Werktuiglijke registers
Koppel Hoofdwerk + Rugwerk
Pedaalkoppel Hoofdwerk
Pedaalkoppel Rugwerk
Tremulant Hoofdwerk
Tremulant Rugwerk