GESIGNALEERD Twee keer orgel-plus op jong Duits label

Twee jonge Duitse musici, Sebastian Paschen en Benjamin Reichert, liepen al een tijdje rond met de wens om een eigen label te hebben. In 2016 was het zover en zag PASCHENrecords het licht. Het label heeft, aldus de website, als missie het aanbieden van ‘muzikaal genot op het hoogste artistieke en audiotechnische niveau’. Zeer nauwe samenwerking met de betrokken musici geldt daarbij als een belangrijke voorwaarde. 

De PASCHEN-catalogus omvat inmiddels een kleine dertig titels. Op ongeveer een derde daarvan zijn orgelklanken te horen. We stellen hier twee uitgaven aan u voor. 

Op het album Seicento nemen organist Simon Reichert (de oudere broer van Benjamin) en het Stuttgarter Posaunen Consort ons mee naar het Italië van de zeventiende eeuw. In de renaissance had de trombone zich ontwikkeld tot een van de belangrijkste muziekinstrumenten.

Uit de diverse bronnen valt op te maken dat de trombonisten van toen doorgaans over een grote mate van virtuositeit moeten hebben beschikt. Het instrument werd vaak gebruikt om in vocale werken een bepaalde zanglijn te verdubbelen of te vervangen. Reichert en het dertienkoppige trombone-ensemble geven daarvan diverse voorbeelden. In een aantal werken nemen het orgel en de trombones zelfs alle vocale lijnen over, regelrechte transcripties dus.

De cd is opgenomen in de Stiftskirche van Neustadt an der Weinstraße, waar Simon Reichert werkzaam is als dirigent en organist. Aan het einde van het vorige decennium vonden de kerkelijke magistraten dat het toenmalige hoofdorgel van de kerk zijn langste tijd had gehad en afgebroken moest worden. Dit Oberlinger-orgel staat inmiddels in de Bethelkerk in Genemuiden. 

Omdat er in de Stiftskirche veel oude muziek werd uitgevoerd, kwam Reichert met het voorstel om eerst een nieuw koororgel in oude stijl te plaatsen, later gevolgd door een symfonisch hoofdorgel. Reicherts voorstel werd omarmd, waarna Bernhardt H. Edskes de opdracht voor het nieuwe koororgel kreeg.

Edskes oriënteerde zich bij de bouw sterk op de bouwwijzen van bijvoorbeeld Schnitger en Silbermann. In 2016 vond de oplevering plaats. Vanwege de bijzondere stemming is het orgel niet alleen geschikt voor muziek uit de renaissance en vroegbarok, maar kan het ook laatbarokke muziek met ‘lastiger’ toonsoorten prima aan. In deze oude Italiaanse muziek voelt het zich in ieder geval als een vis in het water. 

Seicento – Gabrieli, Monteverdi & Co.

G. Gabrieli: Exaudi Deus; Sonata XXI con tre violini; Merulo: Qui manducat meam carnem; Sponga: Canzon Terza; Monteverdi: Salve Regina terzo; Casare: La Bavara; Usper: Beatus, qui intelligit; Jarzebsky: Königsberga; Hentzschel: Canzon mitt 8 viol di gamben oder posaunen; Neri: Sonata ottava; Falconieri: Passacaille a 3; Massaino: Canzon trigesimaterza a 8 per otto tromboni; Cazzati: Capriccio sopra sette notte a 3. 

Stuttgarter Posaunen Consort o.l.v. Henning Wiegräbe; Simon Reichert, Edskes-koororgel Stiftskirche Neustadt an der Weinstraße

PASCHENrecords – PR190056; TT 52’, booklet 16 p. (DU/EN), prijs € 15,60 | paschenrecords.de

Van een totaal andere orde is de cd Wo läufst Du hin, zowel qua repertoire als qua orgel. Om met dat laatste te beginnen: de opnamen zijn gemaakt in de St. Paulikirche in Soest. In dit godshuis bevindt zich in zeventiende-eeuwse kas een pneumatisch Walcker-orgel uit 1895. Een typisch Duits-romantisch orgel, uiterst geschikt om het (vrijwel) complete orgeloeuvre van Johannes Brahms vast te leggen.

Tot zover weinig bijzonders. Maar dan: Brahms’ orgelwerken worden afgewisseld met liedcycli van Max Reger, Tilo Medek en de in Nederland geboren maar voornamelijk in Duitsland werkzame hedendaagse componist Jan Roelof Wolthuis. De zesdelige liedcyclus van Tilo Medek is geschreven op teksten van de Oostenrijkse dichter Georg Trakl. Jan Roelof Wolthuis ging bij zijn tekstkeuze een stuk verder terug in de tijd: hij selecteerde zeven spreuken van de zeventiende-eeuwse dichter Angelus Silesius (de naam die de lutherse arts Johannes Scheffler aannam na zijn bekering tot het katholicisme). Alle liederen worden gezongen door de bariton Christopher Jung.

Een bijzonder inventief programma, deze combinatie van romantisch en modern(er) repertoire.

Wo läufst Du hin?

Brahms: Praeludium & Fuge in g, WoO 10; Choralvorspiele, Op. 122; Praeludium & Fuge in a, WoO 9; Reger: Zwei Geistliche Lieder, ohne Opuszahl; Zwei Geistliche Lieder, Op. 105; Medek: Sechs Lieder für mittlere Singstimme und Orgel; Wolthuis: Wo läufst Du hin? – Sieben Sprüche von Angelus Silesius für Bariton und Orgel

Christopher Jung, bariton; Simon Reichert, orgel St. Paulikirche Soest

PASCHENrecords – PR190054; TT 79’, booklet 20 p. (DU/EN), prijs € 15,60 | paschenrecords.de