24 augustus 2019

Psalmen onder een rijzende zon [RECENSIE]

“Psalms”, achttien psalmen op de Geneefse melodieën in Japanse berijming. Bach Collegium Japan o.l.v. Masaaki Suzuki. Tokyo, 1996. 30MCD – 1026.

Tijdsduur: 67:30.

Booklet: 18 pagina’s, Japans.

Prijs: € 23

Klik hier om dit artikel te bestellen

Maar liefst tien jaar geleden werd deze cd geproduceerd. Geen nieuwe dus, maar desondanks nog steeds actueel en bij de tijd. De Japanner Masaaki Suzuki, organist, klavecinist en dirigent, geniet al lang een wereldwijde reputatie als Bach-vertolker. Met zijn uitvoeringen op het label BIS van Bach’s cantates, klavier- en orkestwerken zette hij een nieuwe standaard, na Leonhardt, Harnoncourt en Koopman.

Op 12-jarige leeftijd begon Suzuki het orgel te bespelen tijdens de zondagse diensten in de kerk in Kobe. In de zeventiger jaren studeerde hij klavecimbel en orgel bij Ton Koopman en Piet Kee in Amsterdam. Daarna gaf hij enkele jaren les in Duisburg en keerde vervolgens naar Japan terug en richtte daar het Bach Collegium Japan op, een ensemble dat buitengewoon succesvol zou worden. Op zijn advies werd bovendien in de kapel van de Shoin Women’s University in Kobe een nieuw orgel in klassiek Franse stijl geplaatst door de orgelbouwer Marc Garnier.

Intussen bleef Suzuki, die werkzaam was als hoogleraar musicologie, ook als organist van de gereformeerde kerk van Kobe actief. Overigens: de kerkenraad van deze kerk bestond toen voor het merendeel uit hoogleraren.

In die jaren werd het hele Geneefse psalter in het Japans vertaald, om gebruikt te worden in de diensten van de Reformed Church of Japan. De melodieën werden het meest geschikt geacht, meer dan de melodieën van de “hymns” die men al zong, die te “westers” werden gevonden.

Als uitvloeisel daarvan werd deze cd geproduceerd. Het is een schitterend pleidooi voor de vitale kracht en de slijtvastheid van de Geneefse psalmen. In achttien psalmen wordt de rijkdom van tekstinhoud en melodie weergaloos mooi geïllustreerd. De uitbundige blijdschap van Psalm 47 (met handgeklap en briljante orgelbegeleiding) wordt zo gevolgd door de diepe ernst en ingetogenheid van de boetepsalm 51. Frappant is de zeggingskracht van bijvoorbeeld die eenstemmig gezongen eerste strofe van Psalm 86 en de daarop volgende korte orgelimprovisatie. Apotheose en slot is de groots uitgevoerde Psalm 150. De opnamen laten behalve het koor begeleidingen en bewerkingen horen voor orgel, blokfluit, luit en chitarrone. Welk orgel gebruikt werd, is me niet duidelijk geworden, ook niet na een zoektocht op Internet. Afgaande op klank luidt de conclusie dat het een historiserend instrument van een West-Europese bouwer (Ahrend of Reil?) moet zijn. De bewerkingen zijn deels geïmproviseerd, maar ook worden composities van o.a. Jacob van Eyck en Jan Pieterszoon Sweelinck gespeeld.

Het booklet is in het Japans geschreven. Wel zijn alle psalmmelodieën afgedrukt, zodat inwoners van het avondland in ieder geval kunnen zien welke psalmen aan bod komen.

Deze cd biedt een en al rijkdom. Het is bovendien een probaat middel tegen de verlokkingen van weeë toestanden als “Psalmen voor nu” of “Nederland zingt”. Wie zich eenmaal heeft opengesteld voor wat het Bach Collegium Japan hier biedt, krijgt daar absoluut geen trek meer in. Suzuki laat horen dat de psalmen van Genève springlevend zijn. Kortom: dit zijn de psalmen van nu. [BERT WISGERHOF]

© 2006 www.orgelnieuws.nl

X