22 oktober 2017

RECENSIE Alain compleet door Hayo Boerema

Jehan Alain – Complete Orgelwerken

Hayo Boerema

In 1973 werd het hoofdorgel van de hand van Marcussen in gebruik genomen in de Rotterdamse Grote of St. Laurenskerk. Tot die tijd werden monumentale recitals gegeven op het ook al niet te versmaden transeptorgel, van de hand van Sybrand Zachariassen (1959). Daar hoorden we Anton Heiller Regers Wachet auf spelen, maar ook Luigi Tagliavini en natuurlijk Marie-Claire Alain, die op het transeptorgel een grammofoonplaat maakte. In 1973 was Marie-Claire Alain één van de gastorganisten die het hagelnieuwe Laurensorgel mocht inwijden. Zij deed het met werken van broer Jehan.

Van Marie-Claire Alain zelf zijn drie opnamen van het werk van Jehan Alain verschenen; de laatste met live-opnamen uit de St. Étienne-du-Mont te Parijs. In het achterliggende jaar dienden zich verschillende Alain-integrales aan, waaronder twee door Nederlandse organisten: Jan Hage (orgel Beuchet-Debierre, Cathédrale St. Pierre te Angoulême, Toccata Records 2011) en Hayo Boerema (Marcussen-hoofdorgel 1973, St. Laurenskerk Rotterdam).

Het is de vraag of een uitvoerige vergelijking de nogal uiteenlopende producties recht kan doen. Het is ook niet meteen zo dat één van deze uitgaven helder boven komt drijven of dat er andersom één helemaal af valt.

De 1974-uitgave van Marie-Claire Alain (orgel Valtrin-Callinet-Schwenkedel in de Basilique Saint-Christophe te Belfort, Frankrijk) op Erato vond ik wat kaal en schraal klinken. Haar tweede uitgave (Erato 2000/ 2001) gaf meer ruimte aan mystiek (onder andere op het Cavaillé-Coll-orgel van de Madeleine te Parijs en het door vader Albert zelf gebouwde orgel te Romainmôtier). Haar laatste uitgave (Intrada 2007) is samengesteld uit concertopnamen uit de Saint-Étienne-du-Mont te Parijs en die vond ik het spannendst.

Hayo Boerema heeft ons eerder verrast met Widor en Vierne uit de Laurens. Een nog grotere verrassing vond ik de zeer indrukwekkende opname van koorwerken van Duruflé door het Laurens Collegium Rotterdam, de Laurenscantorij en Hayo Boerema (LRNS1001, Stichting Laurenscantorij 2011). De schitterende opname en Boerema’s registratiekunst zorgen ervoor dat je nu en dan de naam van de orgelmaker even checkt: tja, toch echt Marcussen! Ook in de vertolking van de eigenzinnige muziek van Alain toont Boerema zich een waar toonkunstenaar en kleurmenger. Alains muziek doet het werkelijk fantastisch op het grote Rotterdamse orgel.

Hage in Angoulême is een virtuoze en indringende Alain, met op plaatsen de grilligheid en onrust die de muziek nodig heeft. Boerema’s Alain is technisch perfect en heeft een welhaast aristocratische gestalte. Een gezaghebbende uitvoering van een nu al gerijpte meester. Beide Nederlandse kathedraalorganisten laten elk op hun wijze horen wat wij hier te lande nu in huis hebben – en dat is niet gering. Angoulême is natuurlijk gewoon ‘Franser’. De Rotterdamse reus heeft als ‘toefje’ de door Hayo genuanceerd gebruikte chamades. Ook de Rotterdamse opname vind ik beter – gelaagder. Een keuze maken vind ik echter onzinnig. Het is veel zinniger beide visies in huis te halen en te genieten. [ARJEN VAN KRALINGEN]

Jehan Alain – Complete Orgelwerken

Hayo Boerema, Marcussen Organ, Grote of Sint-Laurenskerk, Rotterdam

Premier Fantaisie; Deuxième Fantaisie; Première Prélude profane; Deuxième Prélude profane; Prélude et fugue; Intermezzo; Choral dorien; Choral phrygien; Choral cistercien; Aria; Berceuse sur deux notes qui cornent; Ballade en mode phrygien; Lamento; Suite pour orgue; Variations sur l’hymne ‘Lucis Creator’; Postlude pour l’office de Complies; Petit pièce; Grave; Climat; Monodie; Variations sur un theme de Clément Jannequin; Le jardin suspendu; Litanies; De Jules Lemaître; Chant donné; Andante; Fantasmagorie; Deux danses à Agni Yavishta; Trois Danses. Hommage improvisé I & II (Boerema).

Label: HAYO

Nummer: HAYO197202

Speelduur: 78’33 + 79’38

Booklet: 40 pagina’s NE/EN

Prijs: € 27,50

[button link=”http://www.orgelshop.nl/orgelnieuws” target=”_new” style=”large” title=”BESTELSERVICE”][/button]

© 2012 www.orgelnieuws.nl

X