20 augustus 2018

Van Bach tot Mozart [RECENSIE]

VAN BACH TOT MOZART

Els Biesemans, Bart Rodyns en Bart Jacobs bespelen de orgels van Ninove, Tombeek en Tervuren.

Els Biesemans (Moors-De Backer-orgel, Ninove): Der Tag der ist so freudenreich BWV 605, Concerto in d nach A. Vivaldi BWV 596, Ach bleib bei uns, Herr Jesu Christ BWV 649, Wenn wir in höchsten Nöten sein BWV 641, Trio in G BWV 1027a (Bach)

Bart Rodyns (Smets-orgel, Tombeek): Toccata in e-moll BWV 914 (J.S. Bach), Sonate in F Wq 70 (C.Ph.E. Bach)

Bart Jacobs (Moors-orgel, Tervuuren): Hilf, Herr, Jesu, lass gelingen (Homilius), Christ lag in Todesbanden (Homilius), Trio in G (Rinck), Trio in g (Rinck), Thema mit vier Veränderungen (Knecht), Fantasie in f-moll KV 608 (Mozart)

Label: J & R Moors Recording

Nummer: –

Speelduur: 63’25”

Boekje: 26 bladzijden (NL, F, E, D)

Prijs: € 17,50 inclusief verzending

Muzikale interpretatie: * * * * *

Programmakeuze: * * * *

Keuze van het instrument: * * * * *

Kwaliteit van de opname: * * * * *

Informatie boeklet: * * * * *

Grafische vormgeving: * * * * *

‘Het orgel is een bij uitstek solitair instrument. Omdat goed contact de kunst bevordert, gingen twee orgelbouwers op zoek naar een dialoog met drie getalenteerde jonge organisten. Voor de orgelbouwers was het een uitstekende gelegenheid hun persoonlijke visie te toetsen aan de uitvoeringspraktijk van de musici. Deze confrontatie resulteerde in een cd vol afwisseling, met muziek van Bach tot Mozart, gespeeld op drie verschillende orgels door drie muzikale persoonlijkheden.’

Zo wordt dit project beschreven in het cd-boekje. Het betreft hier twee nieuwbouworgels en een gerestaureerd Smets-orgel van Jos Moors en Helmut De Backer. Deze twee orgelbouwers studeerden samen theorie aan het conservatorium van Brussel en orgel bij onder anderen Jacques van Oortmerssen aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam. Beiden waren tijdens hun studie geboeid door de techniek van het instrument. In 1992 begon Jos Moors actief met orgelbouw, hierin gevolgd door Helmut De Backer in 1997. Sindsdien voeren ze ieder een eigen atelier, maar werken ze ook regelmatig samen.

15 jaar Jos Moors Orgelbouw en 10 jaar Helmut De Backer Orgelbouw (in 1997) willen ze vieren met dit cd-project.

De cd is een genot om naar te luisteren. De organisten Els Biesemans, Bart Rodyns en Bart Jacobs hebben samen een zeer sterk muzikaal en persoonlijk document afgeleverd. Op de voorkant van het cd-boekje staat ‘VAN BACH TOT MOZART’, en dat klopt: Biesemans speelt een intiem Bach-programma, Rodyns neemt het stokje van haar over en maakt de stap naar C.Ph.E. Bach en Jacobs gaat verder in deze stijl met componisten zoals Homilius, Rinck en Mozart. Het spel is uitermate verzorgd. Biesemans speelt met prachtige agogiek, Rodyns laat in de klavecimbeltoccata van J.S. Bach horen dat het uitstekend op orgel vertolkt kan worden en Jacobs kleurt heel mooi in de Fantasie f-moll van W.A. Mozart.

In een boekje dat buiten deze cd over het orgel te Ninove verscheent, gaat men verder in op de klank van het orgel. Om een idee te krijgen van het concept van dit orgel is (en daarmee een algemene visie van de orgelbouwers), citeer ik: ‘De meeste Vlaamse rococo-instrumenten zijn klein in omvang en groot in geluid. Door een beperkte disponering van achtvoetsregisters blijft de “fond” wat achterwege t.o.v. de klankkroon. (…) Met de komst van een nieuwe esthetiek in de romantiek komt er meer en meer nadruk te liggen op grondtoon. (…) Uiteraard zijn er vele uitstekende orgels gebouwd in beide periodes, waar de klankopbouw op natuurlijke wijze vormgegeven wordt. Deze orgels hebben ons geïnspireerd en gebracht tot een eigen concept. Het eigenaardige is dat er onze streken relatief weinig orgels gebouwd zijn die deze twee uiterste werelden verenigen. Wellicht is dit te wijten aan het stilvallen van de orgelbouw in de jaren na de Franse revolutie.’

Het resultaat is een interessante klank die je niet vaak tegenkomt. Omdat het programma niet geheel aansluit aan het orgel, is het niet goed te beoordelen of het daadwerkelijk een goede combinatie tussen “Gravität” en boventoonrijke intonatie is geworden. Of ze moeten met “Grävität” enkel de pedaalregisters bedoelen, want deze zijn zeer aanwezig.

De nieuwe orgels zijn voorzien van zogenaamde wisselslepen. Dat betekent dat registers voor zowel het ene als het andere klavier gebruikt kunnen worden. Dit vergroot de mogelijkheden tot verschillende registraties.

Het cd-boekje is zeer verzorgd. Het is in een vlotte stijl geschreven in een aantrekkelijk lay-out die duidelijk het werk van een grafisch ontwerper is. Naast informatie over de muziek, de organisten en de orgelbouwers, is er beknopte informatie over de orgels te vinden en worden alle registraties vermeld.

De akoestiek van de drie kerken is kort maar aangenaam. De opname is in handen van orgelbouwer Moors zelf en hij weet hoe en waar de orgels het beste klinken.

Dit project heeft twee doelen. Reclame voor de orgelbouwers en reclame voor de organisten. Deze doelen zijn bereikt. Interessant voor kerken (offerteaanvraag voor nieuwbouw of restauratie), concertorganisaties (uitnodigen van jonge talenten, ook al komen ze uit België) of voor de eenvoudige cd-verzamelaar, in het bijzonder voor de cd’s met orgelmuziek van Bach tot en met Mozart. [IJSBRAND TER HAAR]

De cd is te bestellen via

http://www.moors-debacker.be/CD/CDned.htm

© 2008 www.orgelnieuws.nl

X