24 oktober 2019

Grote muzikale en theologische rijkdom!

Grote muzikale en theologische rijkdom!

La Nativité du Seigneur – Neuf méditations pour orgue

Charles de Wolff, Orgue de Pierre Schyven, Eglise Notre Dame de Laeken, Bruxelles

Label: Prestare (Zwoferink CD-Productions) – ZWF 3331538

Tijdsduur: 1:02:39

Booklet: 28 pagina’s, Nederlands, Engels, Duits, Frans.

La Nativité du Seigneur is een werk met een rijke theologische inhoud dat een grote muzikale zeggingskracht bezit. Je kunt je dan ook haast niet voorstellen dat deze indrukwekkende en levendige cyclus het geesteskind is van een destijds 27jarige (!) Messiaen. Met deze negen meditaties rondom de geboorte van de Heere vestigde Messiaen zijn naam als eigentijds componist van orgelwerken. Samen met het Le Banquet Céleste behoort de la Nativité tot de vroegste werken van deze visionaire toonkunstenaar. Olivier Messiaen was een diepgelovige rooms-katholiek. Dat had een onvermijdelijke neerslag op zijn wijze van componeren. De bijbel en liturgische teksten dienden als een zeer vruchtbare inspiratiebron. Zijn gehele leven was hij organist van de Saint-Trinité in de Franse hoofdstad. Het is dan geen verrassing dat dit instrument nauw verweven is met het orgeloeuvre van de toenmalige titularis die nadrukkelijk zijn stempel op het instrument heeft gedrukt. In de periode van 1962-1965 werden op diens initiatief de transmissies geëlectrificeerd, kwam er een nieuwe drie-manuaals-speeltafel en werden er acht registers toegevoegd. Tevens kwam er een setzer met zes ‘Generalkombinationen’. Met het concept van dit Messiaen-instrument dat de componist zichzelf als het ware op het lijf liet schrijven in ons hoofd is het klankbeeld van het Schyven-orgel even wennen, maar het overtuigt zeer zeker wel. Dit mede dankzij de doorleefde vertolking van de Wolff.

Ook al behoren de werken van Messiaen allang tot de canon van de orgelliteratuur, veel orgelvrienden ervaren ze altijd nog als ontoegankelijk en modern. Dat is jammer, want dit repertoire is het zo waard om gekend en geliefd te worden. Toegegeven: in het begin moet men de werken misschien veroveren, maar daarna veroveren ze de luisteraar. Juist een werk als de Nativité (en vanzelfsprekend ook een compositie als het Le Banquet Céleste) leent zich uitstekend voor een eerste voorzichtige kennismaking met het universum van Messiaen. Door de ‘programmatische’ inslag van deze reeks zijn de muzikale en theologische lagen ook voor de minder gelouterde luisteraar gemakkelijk te ontdekken. Zeker wanneer men zich bedient van de uitstekende toelichtingen die de componist zelf schreef *). In de Orgelvriend van december 2000 schreef Gerard Kok een informatieve introductie op onderhavige compositie en bleef daarbij dicht bij de teksten van Messiaen zelf. Dit voor de luisteraars die de korte en doeltreffende toelichtingen in het verzorgde booklet van de Prestare-productie te summier vinden.

Zij die kennis willen maken met deze aantrekkelijke muziek, maar ook zij die graag hun kennismaking willen hernieuwen doen er goed aan deze cd aan te schaffen. De prijs-kwaliteit-verhouding is – zoals we intussen van Prestare gewend zijn – prima. [ANDRÉ KRUIJF]

*) De toelichtende teksten waaraan gerefereerd wordt zijn opgenomen in het booklet van de Jade-productie. Een live opname van het Messiaen Festival dat van 8 maart tot en met 12 april 1995 in de la Trinité gehouden werd en waarbij de complete orgelwerken werden uitgevoerd. Intégrale de L’oeuvre dÓrgue d’Olivier Messiaen – COFFRET 7Cd 74321 29491-2

© 2005 orgelnieuws.nl

X