Prestentatie cd-box Okke Dijkhuizen in Dordrecht

Zaterdag is de cd-box die Okke Dijkhuizen samenstelde gepresenteerd in de Grote kerk van Dordrecht.

Koen van Andel was daarbij en maakte een verslag:

Afgelopen zaterdag heb ik Dordrecht een bezoek gebracht voor de presentatie van de box met 20 cd’s, die Okke Dijkhuizen heeft samengesteld. Er waren, schat ik, een paar honderd mensen aanwezig. Hierbij een paar vertellingen daarover.

Ten eerste ging Jan Jongepier in op het verschijnen van dit grote werk in een tijd en in een cultuur waarin je de weg kwijt kunt raken in alle informatie die er is. Zijn lezing was getiteld: ‘Orgels verzamelen’ en gaf heel treffend weer hoe velen van ons bezig zijn met het vergaren van kennis, ervaring en belevenissen op het gebied van orgels. Het in eigen woorden herhalend: zelf disposities verzamelen in een schrift, erop uit trekken, een foto maken, een indruk van de klank opdoen en weer verder naar het volgende orgel; ieder legt zijn eigen documentatie aan en maakt zo stukje bij beetje kennis met de orgelcultuur. Passief, zittend achter je pc en naast je stereotoren, staat er wel een schat van informatie tot je beschikking, maar de actieve kennismaking blijft het beste.

Is het dan wel zo’n goed idee om naast al die duizenden cd’s nog eens een grote box te publiceren? De box biedt een goed gedocumenteerd overzicht op de Nederlandse orgelcultuur uit vier volle eeuwen. Met honderd verschillende orgels kun je de ontwikkeling van orgelbouw en orgelgebruik duidelijk maken.

Als de luisteraar die ontwikkeling ziet en aangezet wordt om beter (actief) met al die verschillende orgels kennis te maken, dan heeft de cd-box een prachtig doel bereikt.

Het verbaast me hoe Jongepier wederom in staat is iets herkenbaars aan te snijden op een manier waardoor je aandachtig en betrokken luistert en tegelijk inhoud en visie meegeeft.

Vervolgens kwam Karel Otte, directeur van uitgeverij De Banier aan het woord. Hij noemde de onvoorstelbare hoeveelheid van dingen die er bij het samenstellen van zo’n cd-box komen kijken: afspraken met kosters, kerken, organisten, orgelmakers, musicologen, regelen van de rechten, opname, documentatie. Daarnaast ging hij in op het feit, dat de box pas begin volgend jaar uitkomt, hoewel nu de presentatie al plaatsvindt. Om dat te compenseren, kreeg iedereen aan de uitgang een promotie-cd mee, met daarop een uittreksel van 20 minuten van heel verschillende dingen op de box.

Ook meldde hij, dat degenen die voor ongeveer het eind van het jaar intekenen, slechts de prijs van 95 euro betalen. Daarna wordt het geheel 30 euro duurder, wat overigens per cd nog steeds goedkoop is. Dus wie nog twijfelt: informeer bij De Banier eens naar zo’n promotie-cd’tje of leen hem bij iemand, dan kun je nog een weloverwogen besluit maken vóór de prijsverhoging.

Overigens, ook werd een boekje uitgedeeld waar voor het eerst alle orgels, organisten en gespeelde werken in genoemd staan.

Okke Dijkhuizen mocht daarop het eerste (en nu nog enige) exemplaar van de box in ontvangst nemen. Het viel mij op, dat de bovenzijde van de eigenlijke box in werkelijkheid was afgeschuind, terwijl dit op de eerder verspreide afbeeldingen geheel doorliep boven de cd’s, waarschijnlijk voor het ‘pakgemak’. Maar goed, dat zijn details. Uiteraard en terecht roemde Okke Dijkhuizen de opnametechnici. Met name Gert Altena moet in één adem met Dijkhuizen genoemd worden, gezien de lange tijd dat ze al samenwerken.

Okke Dijkhuizen droeg het eerste exemplaar van de box over aan Hans van Nieuwkoop. Een goede vriend van hem, verwoordde Van Nieuwkoops dank, alsmede de ontroering die muziek bij hem teweeg kan brengen.

Het geheel werd gelardeerd met een werk van H. Speuy, vroege voorganger van Cor Ardesch, en improvisaties van Cor Ardesch. Na een onderbreking bracht hij nog muziek van Duruflé, Langlais en een improvisatie over ‘Nun komm’ der Heiden Heiland ‘.

Op dit punt had ik het programma graag wat meer toegespitst gezien op het onderwerp; het gaat immers om orgelbouw in de Nederlanden van 1511 tot 1896, dus muziek die direct(er) daarop aansluit leek mij beter.

Niettemin was het geheel zeer luisterenswaardig. Dit project hoort naar mijn idee thuis in het historische mijlpalenrijtje van orgelprojecten, waar ook bijvoorbeeld Hess’ dispositieverzameling, Dom Bedos’ orgelencyclopedie en ‘onze eigen’ orgelencyclopedie in thuishoren.

Zelf heb ik de box besteld en ik sluit me aan bij Jongepier door de hoop uit te spreken dat velen die nu achter de computer zitten en op die manier hun orgelliefhebberij vormgeven, er ook daadwerkelijk door aangezet worden uit hun (computer)stoel te komen en meer en meer het orgellandschap in te trekken, want dat is en blijft ronduit fantastisch! [Koen van Andel]