RECENSIE 14 Pseaumes

Soms komt er een productie ter recensie op je bureau te liggen waarbij aan de lay-out al zoveel aandacht is besteed dat je gewoon zin krijgt om zo’n cd gelijk te beluisteren. Dat gevoel kreeg ik toen ik de productie 14 Pseaumes binnen kreeg; een prachtige artistieke lay-out, gemaakt door Pepijn Zwart. Dit project was een idee van Gerrit Wielenga, die helaas de verschijning op cd niet meer heeft mogen meemaken.

De eerste cd bevat vijf psalmen die door Wielenga zijn bewerkt, met de ‘bijbehorende’ Gregoriaanse hymne die door Aart de Kort in een compositie verwerkt zijn. Het idee van dit project is om psalmen die een duidelijke link hebben met een bepaalde Gregoriaanse hymne te combineren. Zo horen we onder andere een bewerking Psalm 17 met een bewerking over de hymne Te lucis ante terminum en Psalm 80 met Victimae paschali laudes.

Wielenga’s idioom heeft enerzijds invloeden uit de minimalstijl. Anderzijds heeft zijn muziek een veel meer poëtisch karakter, omdat het ritme vaak minder strak wordt gehanteerd dan in veel andere minimalwerken.

De werken van Wielenga die op mij veel indruk hebben gemaakt zijn Ps. 17 (met een blijmoedige sfeer, als uitbeelding van de tekst), Psalm 20 (een fraaie aria met een ostinato begeleiding) en Psalm 31 (met een ‘noodlottige’ begeleiding, naar de tekst uiteraard), en Psalm 39 (een prachtig trio).

Ook Aart de Kort heeft prachtige muziek aan het papier toevertrouwd: Te lucis ante terminum heeft een prachtige harmoniek en bij andere werken zoals het Kyrie Cunctipotens genitor Deus hoor je een vleugje Strategier en De Klerk, zonder dat het kopieën zijn.

Jan Hage heeft in drie werken zowel de Psalm als de hymne bewerkt. Zijn Psalm 46 kon me bekoren; een zeer ritmisch werk in een concerto-vorm waarbij zeer snelle passages in de linkerhand ongetwijfeld de kolkende watervloed uitbeelden.

Het Kyrie Deus sempiterne bevat onder andere een fraai duo, eveneens een zeer plastische uitbeelding van de tekst.

Cd 2 werd geheel door de organisten Wout van Andel en Toon Hagen gevuld. Zij bewerken eveneens zowel psalm als hymne. Wout van Andel beweegt zich nogal in de Franse stijl (Duruflé) in onder andere Psalm 141. In andere werken zitten ook wat neobarokke elementen (Psalm 103). Psalm 124 en Jesu corona Virginum combineert hij in één bewerking. Nu hoor ik in die bewerking een vleugje Matter, een beetje jazz….Ik vind zijn bewerkingen in het algemeen teveel op voorbeelden gebaseerd om echt te kunnen overtuigen.

Toon Hagen heeft in Psalm 129 een mooie sfeerschildering die me qua klankkleur bijna aan Debussy deed denken. Ook zijn bewerking over Psalm 104 laat gewoon horen hoe je zo’n tekst om kan zetten in een compositie; je hoort de vogels en de verwondering erin doorklinken! De bewerking van Victimae paschali laudes is een uitnemend voorbeeld hoe je met minimale veranderingen qua ritmiek een mooi resultaat kunt bereiken.

De psalmen en gregoriaanse hymnen worden afwisselend vooraf en soms tussen de bewerkingen door ten gehore gebracht door de in een zetting van Goudimel en door een Schola onder leiding van Hans Jansen. De teksten van de gezongen of gespeelde psalmen en hymnen staan compleet in het booklet.

Het orgel van de Grote Kerk te Gorinchem, waar de cd is opgenomen, is zeer geschikt voor deze productie. Alleen is het jammer dat de tongwerken soms echt ontstemd zijn. Die hadden toch wel even bijgetikt kunnen worden? De opname heeft een mooie sfeer en dat is in Gorinchem geen sinecure.

In deze recensie zijn alleen de werken die me bijzonder troffen belicht. Maar eigenlijk is dit een box die iedereen gewoon moet hebben… en de muziek wordt binnenkort ook nog eens uitgegeven. Misschien een ideetje voor een vervolg: doe deze keus qua productie ook eens met improvisaties… [GERBEN MOURIK]

Opname * * * * *

Uitvoering: * * * * / * * * * *

Composities * * * / * * * * *

14 PSEAVMES – Compositions for Organ based on Gregorian Hymns

Psalmen 17, 20, 31, 32 en 39 (Wielenga en De Kort), Psalmen 103, 124 en 141 (Van Andel), Psalmen 46, 51 en 55 (Hage), Psalmen 80, 104 en 129 (Hagen), alle met corresponderende Gregoriaanse hymne.

Label: Boeijenga Music Publications

Nummer: (2CD)

Prijs: € 25,00

[button link=”http://www.orgelshop.nl/orgelnieuws” target=”_new” style=”large” title=”BESTELSERVICE”][/button]

© 2011 www.orgelnieuws.nl