Wie weleens in de Groninger Martinikerk is geweest, weet hoe indrukwekkend de combinatie van ruimte en orgel kan zijn; zeker bij Noord-Duitse muziek. Het beroemde instrument, in de loop der eeuwen gevormd door bouwers als Schnitger, Hinsz en Ahrend, lijkt musici telkens weer naar een hoger niveau te tillen. Ook nu weer.
advertentie
Dit keer is het Nicola Dolci. De jonge Italiaan reisde voor deze opname opnieuw naar Groningen: in 2022 was hij er ook al en gooide hij hoge ogen tijdens de International Martini Organ Competition, waar hij tweede werd. Blijkbaar werkte voor hem het instrument zo verslavend dat hij hier een paar jaar later zijn opnamedebuut maakte.
Geheel in stijl werd het een plaat met repertoire waarmee het Martini-orgel is groot geworden: Bach en zijn muzikale voorgeslacht. Met twee grote e-mollwerken, van Bruhns aan het begin en Bach aan tot slot, is de toon gezet. Het zijn niet alleen twee majestueuze werken, maar ook chronologisch twee imposante hoekdelen. Noord-Duitser dan Bruhns wordt het niet, terwijl Bach laat horen hoe hij bijna vijftig jaar later de stylus phantasticus heeft gestructureerd tot een machtig bouwwerk.
Mooi is bovendien dat Dolci ook Frescobaldi onder Bachs ‘mentoren’ schaart. We vergeten soms iets te snel hoe grondig Bach zijn werk heeft bestudeerd en hoe hij in zijn latere oeuvre opnieuw teruggrijpt op de schoonheid van het oude Italiaanse contrapunt.
Zonder de overige werken tekort te doen, vormt Bachs Vom Himmel hoch, da kom ich her wat mij betreft een absoluut hoogtepunt. De techniek en creativiteit van de Thomaskantor zijn verbluffend, maar minstens zo indrukwekkend is hoe Dolci deze muziek vertolkt. Voor zijn spel maak ik een diepe buiging: zo verfijnd en muzikaal. Let bijvoorbeeld eens op de doorleefde frasering van de vierde canon.
Tegelijk is dit ook gewoon een stoere plaat, waarop Dolci laat horen dat hij zowel het instrument als de muziek volledig beheerst. De uitgebalanceerde opname maakt het geheel compleet.
Cantus Firmus – Bach and his mentors
Bruhns: Praeludium in E minor; Buxtehude: Ciacona in E minor BuxWV 160; Böhm: Vom Himmel hoch, da komm ich her, Praeludium in C; Frescobaldi: Capriccio XI con l’obbligo di cantare la quinta parte (Il primo libro di Capricci; Bach: Vom Himmel hoch, da komm ich her per Canones BWV 769a, Praeludium et Fuga in E minor BWV 548
Nicola Dolci, Schnitger/Hinsz/Ahrend-orgel, Martinikerk, Groningen
Brilliant Classics – 97772, TT 62’17, opname juni 2024, booklet 11 pp, EN/IT, € 13,99 | brilliantclassics.com