Zo heel veel cd’s verschijnen er niet meer, dus zijn we met elke nieuwe release blij. Maar deze plaat is echt van groot belang. Een nieuwe opname van een van beide opvolgers van de vermaarde Daniel Roth: Karol Mossakowski, titulaire van het Cavaillé-Coll-orgel in de Parijs Saint-Sulpice.
advertentie
Het debuut van Mossakowski is eenvoudigweg smullen. Sowieso is dit instrument van wereldklasse. Het behoort tot de mooiste Cavaillé-Colls die we kennen. Het Sulpice-orgel is een unieke blend van materiaal van Clicquot (1781) en Cavaillé-Coll (1862).
Het kapitale instrument is al ruim anderhalve eeuw nagenoeg gaaf bewaard gebleven. En Cavaillé-Coll was misschien wel de meest geniale orgelmaker aller tijden. Vindt u dit wat te kras uitgedrukt, dan kunnen we het er in elk geval over eens zijn dat Aristide uitzonderlijk goed kon meekomen.
Voor het instrument geschreven
Mossakowski speelt muziek van zijn voorgangers Daniel Roth, Marcel Dupré, Jean-Jacques Grunewald en Charles-Marie Widor. Gelukkig is het geen plaat met orkestbewerkingen geworden. Evenmin heeft hij zich gewaagd aan Noord-Duitse barok, hoewel Roth op zijn orgel ooit de Chromatische Fantasie van Jan Pieterszoon Sweelinck speelde! En ook de Bach-opnamen van Roth in de St. Sulpice mochten er op zich wezen, maar Mossakowski koos voor repertoire dat bij het instrument hoort en er zelfs voor geschreven is.
Mossakowski
Als kleuter kreeg Karol Mossakowski zijn eerste pianolessen van zijn vader. Later studeerde hij bij Olivier Latry, Michel Bouvard, Thierry Escaich en Philippe Lefebvre. Van 2017 tot 2023 was hij organist van de kathedraal in Lille. Daarnaast doceerde hij improvisatie in San Sébastian.
Mossakowski speelt met grote technische beheersing en voelt gelukkig geen enkele drang tot demonstratie van zijn virtuositeit. Ware virtuositeit schuilt immers niet in extreme tempi, maar in het treffen van een soevereine metrische balans, zoals een pianist als Sviatoslav Richter dat kon in een Adagio van Mozart en Bram Beekman in het orgelwerk van Bach.
Gebalanceerd
Prachtig gebalanceerd zet Karol Mossakowski de set Préludes et Fugues Op. 7 van Dupré neer, zonder er een wilde vertoning van te maken. Ook de – zelden geprogrammeerde – werken van Widor en Grunenwald doen het voortreffelijk op dit orgel. Het werk van Roth lijkt te zijn ontstaan uit een improvisatie: fraai, tegelijk uitbundig en ingetogen.
Verrukkelijk
Een verrukkelijke plaat, opnieuw fraai verzorgd door het klasselabel Aeolus. Vermeldenswaard is ook het boekje, met zeer interessante teksten, onder meer over Daniel Roth en zijn verhouding tot het Gregoriaans.
Het booklet bevat ook een tekst van Roth zelf over zijn monumentale orgel: ‘In feite is het nooit een typisch romantisch-symfonisch instrument geweest, maar, trouw aan de bedoelingen van zijn maker, een instrument waarin de klassieke traditie en romantische vernieuwing nauw verbonden zijn!’. Niet minder vermeldenswaard zijn de vele prachtige foto’s, merendeels in fraai zwart-wit.
Grote lof
Karol Mossakowski is een waardig opvolger van Daniel Roth. Hij continueert met deze plaat op overtuigende wijze een eerbiedwaardige traditie. Grotere lof is nauwelijks denkbaar.
Karol Mossakowski – Saint-Sulpice
Dupré: Trois Préludes et Fugues Op. 7; Widor: Trois Nouvelles Pièces Op. 86 (Classique d’hier, Mystique, Classique d’aujourd’hui); Grunenwald: Diptyque liturgique (Preces / Jubilate Deo); Roth: Fantaisie fuguée sur ‘Regina caeli’
Karol Mossakowski, Cavaillé-Coll-orgel (1862), St. Sulpice, Parijs
Aeolus – AE-11491 – SACD, TT 68’25, booklet 35 pp. FR/DU/EN, prijs € 19,99 | aeolus-music.com