Witte-orgel West-Terschelling gerestaureerd

Op vrijdag 5 september werd het Witte-orgel in de Westerkerk te West-Terschelling opnieuw in gebruik genomen. Het instrument uit 1892 werd onlangs gerestaureerd door Flentrop Orgelbouw te Zaandam.

Het orgel van de Westerkerk werd in 1892 door J.F. Witte gebouwd voor de Zuiderkerk te Den Haag. Nog voordat deze neogotische, hervormde kerk op de hoek van de Hoefkade en de Falckstraat in 1979 door brand werd verwoest, werd het orgel in 1977 door Ernst Leeflang naar West-Terschelling overgeplaatst.

 

Verend sleepsysteem

In de Haagse periode werd het Witte-orgel een aantal malen hersteld door L. van Dam en G. van Leeuwen. Omvangrijker waren werkzaamheden door Ernst Leeflang in 1961. Bij deze restauratie werden de windladen voorzien van een verend sleepsysteem en werd de mechaniek deels gerestaureerd en deel vervangen.

 

Restauratie

In 2012 bracht orgeladviseur Theo Jellema een rapport uit waaruit het advies volgde het orgel te restaureren. De opdracht daarvoor werd gegeven aan Flentrop Orgelbouw te Zaandam die in maart 2014 met de werkzaamheden van start ging. Daarbij werden de windladen hersteld door de ingrepen uit 1961 terug te draaien en opnieuw houten slepen aan te brengen.

 

De registerbediening, die na de plaatsing op Terschelling door een combinatie van factoren bijzonder stroef liep, werd hersteld en soepel gangbaar gemaakt. De aanpassing aan de mechaniek uit 1961 werden teruggedraaid, moderne materialen vervangen in de stijl van J.F. Witte. Van de Fagot 16’ werden enkele door corrosie aangetaste koppen geheel vervangen.

 

Ingebruikname

De ingebruikname van het gerestaureerde orgel vond plaats op vrijdag 5 september. Theo Jellema bespeelde het orgel en gaf een toelichting op het instrument en de restauratie.

 

 

Dispositie

 

Manuaal I – C-f3
Bourdon 16
Prestant 8 – C-d front
Roerfluit 8
Octaaf 4
Quint 3
Octaaf 2
Mixtuur II-IV
Cornet III-V – vanaf g#, in discant met tertskoor
Trompet 8

 

Manuaal II – C-f3
Holfluit 8
Salicet 8 – C-C# afgevoerd achter front, D-H in front
Viola 8 – C-c i.c.m. Holfluit
Fluit 4

 

Pedaal C-d1

Bourdon 16 – transmissie Hoofdwerk
Fagot 16 – cilindrische bekers, metalen koppen en stevels 

 

Werktuiglijke registers
Manuaalkoppel
Pedaalkoppel – naar keuze aan Man. I of II; uitgevoerd als trede
Ventiel

 

© 2014 fotografie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed