HHG Genemuiden neemt Oberlinger-orgel in gebruik

orgel hersteld hervormde kerk genemuiden

Op zaterdag 30 november wordt het Oberlinger-orgel in de Bethelkerk van de Hersteld Hervormde Gemeente te Genemuiden in gebruik genomen. Het orgel is afkomstig uit Neustadt an der Weinstrasse (D) en is in een geheel nieuwe kas geplaatst.

Het orgel werd in 1970 door de firma Gebr. Oberlinger uit Windesheim gebouwd voor de evangelische Stiftskirche in Neustadt an der Weinstraße in de Pfalz.

Oberlinger zag zich geconfronteerd met een complexe positie voor het orgel op een diepe balustrade aan de westzijde van de kerk. Daarbij moest het westraam vrij blijven, mocht de stenen balustrade niet worden doorbroken en moest er voldoende ruimte blijven voor het zangkoor.

Zo werd het orgel in meerdere kassen ter weerszijde van het raam geplaatst. De speeltafel werd vrijstaand opgesteld met mechanische toetstractuur en elektrische registertractuur.

Het orgel kreeg een dispositie van 52 registers waarvan een aantal reserveringen in de jaren na oplevering werd ingevuld; overigens wel met enkele kleine wijzigingen ten opzichte van de geplande dispositie. De Trompette Harmonique 4’ van het Schwellwerk werd ingevuld met een Cornett V, het pedaaltongwerk Singend Cornett 2’ werd uiteindelijk een Terz 3 1/5’. De zwelkast om manuaal III (Schwellwerk) werd op een zeker moment verwijderd.

In 1992 volgde nog vernieuwing van de tractuur; in 2009 werd het frontpijpwerk van de Principal 16’ nieuw gemaakt.

In 2010 stond de start van een drie jaar durende, grote restauratie van de Stiftskirche gepland waarbij ook geld vrij kwam voor een nieuw orgel. Om de kerkrestauratie uit te kunnen voeren zou het orgel verwijderd moeten worden. Besloten werd het orgel niet te demonteren en tijdelijk op te slaan maar het direct te verkopen.

In de nazomer van 2010 kwam de Hersteld Hervormde Gemeente van Genemuiden het orgel via orgelmakerij Boogaard te Rijssen op het spoor. Mede met advies van de Orgelbouw Advies Commissie van de Vereniging van Organisten der Gereformeerde Gemeenten (VOGG) en de orgelmaker werd besloten het instrument aan te schaffen voor de nieuw te bouwen kerk. Orgelmakerij Boogaard verzorgde de demontage, mede met de hulp van vrijwilligers uit de kerkelijke gemeente, waarna het instrument werd opgeslagen in Genemuiden.

In de aanloop naar de bouw van de nieuwe Bethelkerk werd door de plaatselijke orgelcommissie een nieuw front voor het orgel ontworpen op basis van het bestaande frontpijpwerk. De nieuwe orgelkas werd gemaakt door Interieurbouw Groeneveld te Ermelo. In de hoofdkas werd de Hoofdwerklade in het midden gepositioneerd, de Zwelwerklade enigszins verhoogd rechts daarvan, de Pedaallade links. Het Positief werd als rugwerk geplaatst.

De vrijstaande speeltafel, met ter linkerzijde het registertableau met registerwippers, werd ingebouwd in de onderkas. De opbouw van de orgelkas en het schilderwerk werd in samenwerking met een aantal vrijwilligers uitgevoerd. Bij de ingebruikname van het kerkgebouw in december 2012 stond de orgelkas al grotendeels opgesteld.

Ook bij de verdere opbouw van het orgel werd Boogaard bijgestaan door vrijwilligers. De dispositie werd ongewijzigd overgenomen. Het orgel is tenslotte geheel opnieuw geïntoneerd door Ide Boogaard.

De oplevering van het orgel heeft plaatsgevonden in juli 2013. Op zaterdag 30 november zal het orgel officieel in gebruik worden genomen met een concert door Harm Hoeve. Tijdens de avond die om 19.30 uur begint zal er ook een meditatie worden gehouden en is er ruimte voor samenzang (met bovenstem). De kerk is open vanaf 18.30 uur. De Bethelkerk is gelegen aan de Bereklauw 1.

Dispositie

Hauptwerk (I) C-g3
Salicional 16
Principal 8
Rohrflöte 8
Gamba 8
Oktave 4
Kleingedackt 4
Quinte 2 2/3
Superoktave 2
Cornet IV Disk. – vanaf g0
Mixtur V-VII
Scharff IV
Klingend Cymbel IV
Trompete 16
Trompete 8
Clairon 4

Positiv (II) C-g3
Gedackt 8
Quintade 8
Principal 4
Gemshorn 4
Oktave 2
Quinte 1 1/3
Sesquialter II
Cymbel IV
Krummhorn 8
Vox humana 8

Schwellwerk (III) C-g3
Bordun 16
Principal 8
Gedackt 8
Salicional 8
Schwebung 8 Disk.
Principal 4
Koppelflöte 4
Nasard 2 2/3
Waldflöte 2
Terz 1 3/5
Sifflöte 1
Mixtur V
Cornett V
Dulcian 16
Oboe 8

Pedal C-f1
Principal 16
Subbas 16
Oktavbass 8
Pommer 8
Quinte 5 1/3
Principal 4
Bassflöte 4
Terz 3 1/5
Mixtur VI
Posaune 16
Trompete 8
Trompete 4

Overige registers(nog) niet aangesloten
Glockenspiel
Cymbelstern

Werktuiglijke registers
Koppel II-I
Koppel III-I
Koppel III-II
Koppel III-Ped.
Koppel II-Ped.
Koppel I-Ped.
Tremulant Positiv – diepte en snelheid vrij instelbaar
Tremulant Schwellwerk – diepte en snelheid vrij instelbaar
Walze an – inschakeling generaal crescendo
Wippen Null – nulsteller registerwippers
Zungen ab – Tongwerken af, vrij instelbaar
10 setzercombinaties
1 vrije pedaalcombinatie
2 vrije plenocombinaties
Generaal Crescendo – wals

© 2013 fotografie Orgelcommissie HHK Genemuiden

Nu u hier toch bent ...

Al meer dan 15 jaar leest u op ORGELNIEUWS alle actualiteiten uit het (Nederlandse) orgelleven helemaal gratis. En dat willen we graag zo houden!

Een levendige orgelwereld vol activiteiten heeft dat mede mogelijk gemaakt. Noodgedwongen staat een groot deel daarvan nu op een laag pitje. Maar het nieuws gaat door, ook in deze tijd. 

Daarom is uw bijdrage, hoe groot of klein, nu nog belangrijker. Zo blijft u voor nu en de toekomst actueel en objectief betrokken op de orgelcultuur! Het is maar een kleine moeite. Dank u wel.