Improvisatiecursus voor organisten – deel 13 – Advent en Kerst 3

De improvisatiecursus die Jos van der Kooy dit voorjaar vanaf het Hinsz-orgel in Bolsward gaf heeft een vervolg. Gedurende drie tweewekelijkse afleveringen kunt u zich de kunst van het improviseren nog meer meester maken aan de hand van liederen voor Advent en Kerst.

Voorbeeld 1

‘Op U, mijn Heiland, blijf ik hopen’. Lied 442 uit Liedboek 2013, Gezang 7 uit de Hervormde Bundel 1938, het lied komt niet voor in GvL.

De versies in Liedboek 213 en de Hervormde Bundel 1938 verschillen in de laatste regel.

De melodie is bijna een aria, een sololied. Ontroerend is de sequens in de regels 5 en 6, probeer die als een sequens te harmoniseren. Behandel de koraalregels twee aan twee. Daarmee breng je de lyrische sfeer van het lied voor het voetlicht. In de tweede, lange versie die ik speel realiseer de grotere tijdsduur door voor-, tussen- en naspelen. Ook zijn er melodische uitweidingen na de even regels. Ik blijf de regels twee aan twee spelen.
Bedenk dat je de melodie afwisselend in verschillende octaven kunt spelen.

Voorbeeld 2

‘Komt allen tezamen’. Lied 447 uit het Liedboek 2013, Gezang 18 uit de Hervormde Bundel 1938, GvL 556

In de improvisatie over dit lied heb ik maatwisselingen toegepast. De onregelmatige maatsoorten – vijf – en driedelige in de context van een lied in vierkwarts maat geven het geheel een wat swingend karakter. Ik combineer ze met de vierkwarts maat bij het refrein “Komt, laten wij aanbidden”. Zo krijg je toch nog een aansluiting met het zangtempo. Deze improvisatie kan dienen als voorspel voor koor- en samenzang, maar ook als naspel van een dienst. In dat geval kun je met deze ideeën een langer muziekstuk improviseren.

Van harte wens ik jullie gezegende Kerstdagen en een Zalig Kerstmis!

Download de voorbeelden als pdf: Notenschrift | Klavarskribo

Op het YouTube-kanaal van de Remonstrantse Arminiuskerk in Rotterdam vind u voorbeelden van mijn improvisaties in de praktijk. In de Advent- en Kersttijd verschijnen dagelijks nieuwe afleveringen van improvisaties over kerkliederen, vaak samen met alt Nicky Bouwers. De liederen worden voorafgegaan door een korte meditatie door de predikanten dr. Tjaard Barnard en dr. Koen Holtzapffel. 

In het voorjaar van 2021 verschijnt bij Boeijenga Music Publications het eerste deel van een serie boeken over improvisatie van mijn hand.
In het najaar volgen uitgaven van uitgewerkte improvisaties uit deze serie.

Nu u hier toch bent ...

Al meer dan 15 jaar leest u op ORGELNIEUWS alle actualiteiten uit het (Nederlandse) orgelleven helemaal gratis. En dat willen we graag zo houden!

Een levendige orgelwereld vol activiteiten heeft dat mede mogelijk gemaakt. Noodgedwongen staat een groot deel daarvan nu op een laag pitje. Maar het nieuws gaat door, ook in deze tijd. 

Daarom is uw bijdrage, hoe groot of klein, nu nog belangrijker. Zo blijft u voor nu en de toekomst actueel en objectief betrokken op de orgelcultuur! Het is maar een kleine moeite. Dank u wel.