26 mei 2019

KERNSTEEK [25]

Columnist Kernsteek was voor even in Nederland en beschouwde de vaderlandse orgelwereld met Verweggistaanse blik. Alle goede voornemens voor 2013 ten spijt kon Kernsteek het toch niet laten een jubilerende (want 25e) column ter redactie te bezorgen. ‘Vanwege familiebezoek keerden wij na een klein jaar weer terug vanuit ons zelfgekozen asielland Verweggistan. Het is goed wonen in Verweggistan: veel ruimte, weinig buren én iedereen rijdt lekker door op die paar snelwegen. Jammer dat de hoofstad Dunalsov slechts één orgel heeft (een tweemanuaals orgel uit 1908 van de firma. Still, Hormon & Unheard Ltd. in de Anglicaanse Kerk).

Het was weer even schrikken tijdens ons verblijf in Nederland. We hoopten dat de zesjescultuur in de orgelwereld tot het verleden behoorde, maar dat was ijdele hoop. Nou ja, iedereen sprak ongegeneerd over een negencultuur, maar meer dan het omdraaien van het cijfer zes is het volgens ons niet. Nog steeds bericht de landelijke orgelpers lyrisch over belangrijke projecten zoals de zoveelste restauratie van een orgel op Urk en een blijkbaar tot de verbeelding sprekende wedergeboorte van een orgeltje in Kloosterburen. Natuurlijk is iedereen beretrots op de voltooiing van de grote nieuwbouwprojecten in Hamburg (Flentrop) en Tarragona (Verschueren), al wordt volgens de website van beide firma’s nog volop gewerkt aan de instrumenten en is er geen sprake van vervolgprojecten. Zo goed gaat het dus blijkbaar.

Er wordt nog steeds een onzalig aantal orgelconcerten gegeven in de zomermaanden, weliswaar door meestal dezelfde mensen (sommigen spelen twee maal op één dag in verschillende plaatsen) en Bach is nog steeds torenhoog favoriet. ‘Geen dag zonder Bach’ zou haast standaard op alle concertaffiches kunnen worden gedrukt. Volgend seizoen graag weer eens iets anders: ‘Orgelplezier met Strategier’, ‘Voor al uw orgeldorst: Anthon van der Horst’ of ‘Octaafsprongen met Joseph Jongen’.

Wie zichzelf ook een dikke negen geeft, is de Stichting tot Behoud van het Nederlandse Orgel. Die gaat nu zelfs zo ver dat ze orgels die (nog) niet bestaan gaat behouden! In de Dom van Elburg (het gedroomde epicentrum van de mondiale orgelcultuur) moet nu een Sweelinckorgel verrijzen waarvoor een Veluwse orgelmaker alvast maar de tekeningen gemaakt heeft. Uiteraard gaat men dit niet betalen van het stichtingsvermogen van ruim een half miljoen euro. Nee, de donateurs moeten weer extra de poeplap trekken voor dit fantasieproject. En ondertussen rotten in het hele land orgels weg die de pech hebben in voor de eredienst gesloten kerken te staan.

Een ander incident was die orgelstudent die voor zijn masterexamen een scriptie schreef over de toekomst van de Nederlandse orgelcultuur. Behalve de taalkundige slordigheid (maar ja, weet die examencommissie veel) blijkt het blikveld van de student ook nogal beperkt. Alles lijkt met een Noord-Nederlandse bril te zijn bekeken: op één na (Van den Heuvel) zijn alleen orgelmakers geïnterviewd die de historiserende werkwijze omarmen en vrijwel uitsluitend voor protestantse opdrachtgevers werken. Orgelmakers als Adema, Pels & Van Leeuwen of Consultare (Skrabl) komen in het verhaal niet voor, evenmin als de opmerkelijke concertculturen in Noord-Brabant en Limburg en de dramatische orgel- en organistensituatie in de rooms-katholieke kerken. En toch een negen, hè!

We kunnen ons met een gerust hart weer terugtrekken op de steppe van Verweggistan in de wetenschap dat we de komende tijd weinig zullen missen: geen restauratieprojecten van belangrijke Nederlandse orgels, geen spraakmakende nieuwbouw (dat Elburgse pierement gaat er voorlopig echt niet komen, evenmin als een orgel voor de nieuwe Utrechtse concertzaal), geen opmerkelijke organistentransfers (tenzij sommigen ten einde raad naar het buitenland vertrekken), geen nieuw cultstuk à la Canto Ostinato maar wél een hausse aan muziek van zoveel jaar dode of geboren componisten (Hassler, Tunder, C.Ph.E. Bach, Fiocco, Mattheson enz., enz.). De folkloristische dansmuziek in Dunalsov geeft gelukkig meer opwinding.’ [KERNSTEEK]

Een kernsteek levert al eeuwenlang een discussie op. Volgens de een helemaal okay, voor de ander volstrekt fout. Dat verklaart dus waarom de schrijver m/v van de nieuwe column op Orgelnieuws tegendraads kan zijn. Soms zelfs in het geheel niet objectief. Maar wel altijd betrokken op de orgelwereld. De teksten ingeleverd via een vage server in Verweggistan, tast zelfs de redactie in het duister wie ‘Kernsteek’ is.

Wilt u reageren?

Natuurlijk kan dat …

info@orgelnieuws.nl

© 2013 www.orgelnieuws.nl

X