Mense Ruiter bouwt nieuw orgel voor Koepelkerk Renswoude

orgel koepelkerk renswoude
Impressie voorlopig frontontwerp orgel Koepelkerk Renswoude | © beeld Mense Ruiter Orgelmakers / Orgelcommissie Hervormde Gemeente Renswoude

Mense Ruiter Orgelmakers gaat een nieuw orgel voor de hervormde Koepelkerk te Renswoude bouwen.Het instrument gaat 18 stemmen tellen en voor een deel historisch pijpwerk. De opdracht daarvoor werd eind vorige maand gegeven. Naar verwachting zal het orgel in 2023 klaar zijn.

Het nieuwe orgel vervangt een instrument van J. de Koff & Zn. uit 1936. In dit (mechanische) eenklaviers orgel is destijds gebruik gemaakt van pijpwerk uit een orgel dat in 1866 in de Koepelkerk werd geplaatst. Het achttiende- en negentiende-eeuwse pijpwerk daaruit zal de basis vormen voor het Mense Ruiter-orgel.

Jacob van Campen

In de Koepelkerk, in 1638 gebouwd onder architectuur van Jacob van Campen, werd tot 1866 gezongen zonder orgelbegeleiding. Een anonieme gever schonk in dat jaar een gebruikt orgel. Tot op heden is onbekend wie het gebouwd heeft en waar het vandaan komt.

Zuidelijke stijl

Op basis van foto’s en onderzoek van het bewaard gebleven pijpwerk is het meest waarschijnlijk dat het orgel afkomstig is uit het Rijnland of de zuidelijke Nederlanden. Een zuidelijke stijl wordt ook het uitgangspunt voor het nieuwe orgel. In het (voorlopig) frontontwerp is het orgel van 1866 eveneens als basis gebruikt.

Waar het huidige orgel zich boven de kansel bevindt, krijgt het nieuwe orgel weer een plaats boven de hoofdingang van de kerk. Daarvoor wordt een nieuwe galerij gemaakt die zich uitstrekt over het volle breedte van deze arm van het Griekse kruis waarop de plattegrond van de Koepelkerk is gebaseerd. Het orgel met Hoofdwerk en Onderpositief krijgt zijkantbespeling. Achter de hoofdkas worden de pedaalkas en de windvoorziening (twee spaanbalgen) geplaatst.

Sander Booij

Voor Mense Ruiter is het de eerste nieuwbouwopdracht sinds orgelmaker Sander Booij in juni 2020 de leiding van het bedrijf overnam. Het laatste nieuwbouworgel van de Groningse orgelmakerij was het ‘opus magnum’ in de Adullamkerk te Barneveld.

Bij de bouw van het Renswoudse orgel is Peter van Dijk als adviseur betrokken.

Dispositie

Hoofdwerk C-f3
Prestant 8
Bourdon 8
* Octaaf 4
* Quint 3 bas/discant
* Octaaf 2
Terts 1 3/5 bas/discant
Mixtuur III-IV
Trompet 8 bas/discant

Onderpositief C-f3
* Holpijp 8
* Viola di Gamba 8
Prestant 4
* Roerfluit 4
Nasard 3 bas/discant
Fluit 2 bas/discant
Terts 1 3/5 bas/discant
Dulciaan 8

Pedaal C-d1
* Subbas 16
Fagot 16

Werktuiglijke registers
Manuaalkoppel bas/discant
Pedaalkoppel Hoofdwerk
Pedaalkoppel Onderpositief
Tremulant

* oud pijpwerk