‘Monteverdi-orgel’ Nationaal Muziekinstrumenten Fonds in gebruik genomen

In Amersfoort is zondagmiddag 19 januari het ‘Monteverdi-orgel’ in gebruik genomen door het Ensemble le Nuove Musiche onder leiding van Krijn Koetsveld. Het orgel werd door de firma Klop te Garderen gebouwd in opdracht van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds (NMF).

Het NMF helpt musici voor wie de aankoop van een kostbaar muziekinstrument ver buiten bereik is en geeft de instrumenten in bruikleen. De collectie bestaat uit zo’n 500 (historische) instrumenten en 250 strijkstokken.

Al langere tijd bestond bij het NMF de wens om een transportabel orgel te laten maken voor de uitvoering van vroeg-barokke Italiaanse muziek, waaronder die van Claudio Monteverdi (1567-1643). In samenspraak met dirigent, organist en groot Monteverdi-liefhebber Krijn Koetsveld en adviseur Pieter van Dijk werd dit orgel gebouwd door de firma Klop te Garderen.

In tegenstelling tot de in de uitvoeringspraktijk veelgebruikte kistorgels heeft het orgel geen gedekte maar uitsluitend open houten pijpen. Door gebruik van Italiaans cipressenhout voor alle pijpwerk heeft men de delicate, ‘suave’ klank willen bereiken die Monteverdi in 1610 beschrijft.

Het orgel is zo gebouwd dat het in delen kan worden vervoerd. Het decoratieve schilderwerk van het meubel werd in Italië uitgevoerd door Michele Barchi.

Het Monteverdi-orgel in het atelier van de orgelmakers | © foto Michele Barchi

De presentatie van het orgel vond zondag 19 januari plaats in de Sint- Franciscus Xaveriuskerk in Amersfoort. Daarna is het orgel nog te horen tijdens een tournee van het Ensemble le Nuove Musiche die het orgel als eerste in bruikleen heeft gekregen. Het NMF zal het ‘Monteverdi-orgel’ ook toegankelijk maken voor andere ensembles die vroeg-barokrepertoire uitvoeren.

Detail decoratieschildering en registratuur | © foto Michele Barchi

Dispositie

Manuaal
Principale 8
Ottava 4
Decimaquinta 2
Flauto in Ottava 4 – wijde open fluit
Fiffaro 8 – vanaf c1; kan zwevend gestemd worden op de Principale

Klavieromvang
C-d3 of C/E-d3 – er zijn twee klavieren die uitwisselbaar zijn

Toonhoogte
a = 415, 440 of 465 Hz

Stemming
1/4-komma middentoon – kan per project aangepast worden naar elke willekeurige andere stemming

Windvoorziening
Winddruk 48 mm, twee handbediende balgen. Er kan een orgelmotor aangesloten worden.