Raad van State gunt Gorinchem zwelkast

De Raad van State is het ermee eens dat het Bätz/Witte-orgel in de Grote Kerk van Gorinchem een zwelkast krijgt. De raad heeft de uitspraak vorige maand bekend gemaakt, blijkt uit een artikel in het blad Binnenlands Bestuur van vorige week.

Het Cuypersgenootschap, een instelling die zich inzet voor het behoud van Nederlands cultuurgoed uit de negentiende en twintigste eeuw, had de zaak bij de Raad van State aanhangig gemaakt. De gemeente Gorinchem verleende in 2004 een monumentenvergunning voor het aanbrengen van de zwelkast. De Rijksdienst voor de Monumentenzorg had ook geen bezwaren. Het Cuypersgenootschap spande een zaak bij de bezwaarcommissie van de gemeente en de rechtbank in Dordrecht. Die zaken werden ongegrond verklaard. Daarom zocht het genootschap zijn gelijk bij het hoogste rechtscollege van Nederland. De zwelkast tast het karakter en de klank van het orgel aan, juist omdat in zich het bovenwerk veel materiaal van Bätz bevindt, argumenteerde het genootschap.

De Raad van State is het ermee eens dat de klank van een orgel op grond van de Monumentenwet bescherming verdient. Maar volgens de raad is het niet bewezen dat het aanbrengen van een zwelkast de monumentale waarde van een orgel aantast.

Het plan voor de zwelkast is van Jan Bonefaas, die tot zijn dood 2004 organist van het Bätz/Witte-orgel in de Grote Kerk in Gorinchem was. C.G.F. Witte leverde het instrument in 1853 in de twee jaar eerder opgeleverde kerk. Hij gebruikte daarbij voor hoofd- en bovenwerk pijpen van het Bätz-orgel uit 1761 uit de oude kerk.

Het Cuypersgenootschap is teleurgesteld over de uitspraak. ,,Maar we zijn wel blij dat de Raad van State vaststelt dat ook klank beschermwaardig kan zijn. dat is nieuwe jurisprudentie’’, reageert Rens Swart van het Cuypersgenootschap in Binnenlands Bestuur. Hij verwacht dat het kerkbestuur van de Gorcumse kerk de zwelkast snel laat aanbrengen als eerbewijs aan Bonefaas.

© 2006 www.orgelnieuws.nl

© foto www.orgelfoto.nl