Vox Humana Jrg. 17 nr. 3, juli 2006

Een pastoor in ruste uit Aalsmeer, een harmonium spelende bierdrinker uit België, harmoniumbouwers uit Zweden, een wonderkind uit Duitsland, schilderijen uit Nederland, harmoniums uit Amerika, een verzameling physharmonica’s uit de 19e eeuw, een moord in Tilburg.

“Het harmonium is saai, daar valt bijna geen zinnig woord nog over te zeggen anno 2006” is een veelgehoorde mening. Wie na deze inhoudsopgave nóg steeds gelooft dat de wereld van het harmonium saai is, is hierbij uitgenodigd om u van het tegendeel te laten overtuigen.

Een harmoniumblad waarin een moord in een Tilburgse kerk breed uitgemeten wordt, dat vráágt om meteen het blad ter hand te nemen en de juiste pagina op te slaan. De lezer wordt volledig op de hoogte gebracht van deze moord op 22 augustus 1900 in de Noordhoekse kerk. De kerk is afgebroken. Er rest geen spoor van dit drama in het leven van de Tilburgse muziekinstrumentenfabrikant M.J.H. Kessels, die naast andere instrumenten ook harmoniums bouwde.

Naast de duistere kant van de historie in deze editie van Vox Humana, veel aandacht voor de pedaalharmoniums van de Amerikaanse firma Mason & Hamlin. Instrumenten terecht aan is gerefereerd als de “Rolls Royce” onder de harmoniums. Fijnzinnige intonatie van de tongen, instrumenten vol met allerlei gepatenteerde vindingen.

Palm Bier maakt reclame voor Belgisch bier en gebruikt een kofferharmonium in de tv-spot. Derhalve draait Vox Humana de rollen om en maakt reclame voor Palm Bier. Misschien wordt de penningmeester er blijer van?

De geschiedenis van de harmoniumbouw in Zweden is op schrift gesteld door de Zweed Brengt Enqvist. Het Mason & Hamlin pedaalharmonium wordt beschreven als studie instrument voor muziek uit de Romantiek, door een Nederlandse organist woonachtig in Finland.

De geschiedenis van de wereldberoemde muziekinstrumentenfabriek van Kessels in Tilburg in detail beschreven door een Scheveninger wonend in Brabant. In de muziekbijlage muziek uit de Romantiek van de Litouws-Russische componist César Cui. Uitvoerig en vakkundig toegelicht.

Een beschrijving van een opname van Rossini’s “Petite Messe Solenelle”, waarschijnlijk de beste uitvoering aller tijden verschenen op compact disc. De inspanningen om het Duitse 6-jarige wonderkind Willy Rißmann een opleiding te bezorgen in het “Zeitschrift für Instrumentenbau” van 21 november 1906. Wellicht weinig succesvol deze actie, internet kent zijn naam niet meer. Een interview met een pastoor in ruste, die na een arbeidzame carrière zich volledig kan richten op de zingeving van het leven met als focus op “het kleine” in het leven, maar óók zijn verzameling harmoniums en orgels.

Lezers van Vox Humana wordt een thema-nummer over de Belgische componist en organist en evenzeer fervent liefhebber van het harmonium J.N. Lemmens in het vooruitzicht gesteld. Daarvoor moet u echter nog wachten tot oktober 2006.