18 oktober 2019

RECENSIE Légendes …

Je kunt van deze cd van Joris Lejeune veel zeggen, maar in elk geval dit: Wie houdt van orgeltranscripties moet deze cd beslist kopen: knap gemaakte bewerkingen, virtuoze vertolkingen, prachtig orgel. Aanbevolen!

Het lijkt of ik een voorbehoud maak als ik schrijf dat deze cd een aanrader is voor wie houdt van orgeltranscripties. Wat mijzelf betreft is dat in elk geval niet zo. Ik maak ze zelf ook. Ik voel dan ook geen enkele behoefte een vraagteken te plaatsen bij het genre als zodanig. Die tijd is gelukkig voorbij.

Maar de tijd is ook voorbij dat het publiek door middel van orgeltranscripties het orkestrepertoire moest leren kennen. Persoonlijk vind ik het dan ook flauwekul om complete Mahler-symfonieën voor orgel te bewerken, zoals David Briggs gedaan heeft. Natuurlijk, als hij dat leuk vindt, moet hij het vooral doen. Maar ik zou zeggen: koop liever een uitvoering van de originele symfonie. Kan geen transcriptie aan tippen.

Voor mij blijft dan ook de vraag waarom je een transcriptie van Dvořáks Serenade voor strijkers zou maken. Joris Lejeune schrijft in het boekje dat hij zelf ook ‘enigszins verbaasd was toen het Orgelpark mij vroeg een bewerking te maken van deze serenade, voor het toen nog te bouwen Verschueren-orgel’. Voor de wijze waarop hij zich van die taak gekweten heeft alleen maar lof. Vooral het tweede en het vijfde deel zijn uitstekend geslaagd. Maar bij het eerste deel krijg ik meteen heimwee naar het origineel, hoeveel waardering ik ook heb voor Lejeunes bewerking. De gekozen registratie, ‘Fonds et Hautbois’, is absoluut een vondst. Maar zo lenig en zangerig als echte strijkers zal een orgel nooit klinken. Eerlijk gezegd vind ik het niet fijn mezelf op die gedachte te betrappen, als ik zit te genieten van een orgel-cd.

Ik heb daar minder last van bij Lejeunes Liszt-transcripties. Vooral zijn bewerkingen van de Deux Légendes zijn prachtig. Met die beide legendes is wel wat bijzonders aan de hand. Ik kende ze slechts als werken voor piano, maar uit het cd-boekje maak ik op dat Listz ze oorspronkelijk voor orkest geschreven heeft en vervolgens voor piano bewerkt heeft. Anders dan bijvoorbeeld Saint-Saëns heeft Lejeune voor zijn transcriptie zijn uitgangspunt genomen in de orkestpartituur. Vooral de tweede legende, over Franciscus van Paola die over het water loopt, komt in Lejeunes bewerking heel overtuigend op mij over. Nog sterker dan in de pianoversie hoor je de golven rollen onder de voeten van de heilige.

Zowel technisch als muzikaal is Lejeunes vertolking van grote klasse.

De bewerking van de eerste legende, over Franciscus van Assisi’s prediking voor de vogels, sprak me iets minder aan. Persoonlijk vind ik de magie van de pianoversie groter. Maar misschien speelt me ook wel parten dat ik Liszts vogelgezang wat kitscherig vind afsteken bij Messiaens Chants d’Oiseaux uit Livre d’Orgue.

Bovenstaande opmerkingen laten echter onverlet dat het hier gaat om een cd met hoogstaande arrangementen, die de kleurenpracht van het Verschueren-orgel in het Orgelpark in zijn volle rijkdom laten horen.

[d]Toch één kritische kanttekening. De montage is niet vlekkeloos. In de tweede legende zijn lassen hoorbaar bij 2’31, 7’39, 8’17 en 9’59. Het is helaas niet de eerste keer dat ik dat op moet merken bij een productie van het Orgelpark.[/d] [DAVID DE JONG]

P.S. Aanvankelijk eindigde deze recensie met een kritische noot over de montage. Het Orgelpark heeft laten weten dat op de door mij genoemde plaatsen inderdaad tikken te horen waren, maar dat die niet te wijten zijn aan de montage, maar aan de tractuur van het orgel. Graag maak ik dan ook van de gelegenheid gebruik om mijn recensie op dit punt te rectificeren.

Légendes…

Joris Lejeune bespeelt het Verschueren-orgel van het Orgelpark in Amsterdam

Légende ‘Saint-François d’Assise, la Prédication aus Oiseaux’, Légende “Saint-François de Paule marchant sur les Flots (Liszt/Lejeune), Serenade voor strijkers in E opus 22 (Dvorak/Lejeune), Gretchen uit Faust-Symphonie in drei Charakterbildern (Liszt/Lejeune)

Label: OrgelparkRecords

Nummer: 012-2012

Speelduur: 67’51

Booklet: 16 pagina’s (NE/EN)

Prijs: € 15,00

Bestellen: www.orgelpark.nl

© 2013 www.orgelnieuws.nl

X