12 december 2018

Binvignat-orgel Houthem-Sint Gerlach opnieuw in gebruik

orgel st gerlachus houthem sint gerlach

Op zondag 2 december werd het Binvignat-orgel in de Sint-Gerlachuskerk te Houthem-Sint Gerlach met een feestelijk concert weer in gebruik genomen. Dat volgde na uitgebreide herstelwerkzaamheden door Verschueren Orgelbouw te Ittervoort.

Het orgel in Houthem werd in 1784 door Joseph Binvignat en Lambert Houtappel gebouwd. Het instrument had slechts één klavier en een dispositie die was gebaseerd op een Prestant 4. In 1894 onderging het orgel een ingrijpende wijziging uitgevoerd door de firma Vermeulen te Weert waarbij de dispositie onder meer met een Bourdon 16 en een Prestant 8 werd uitgebreid.

Restauraties
In 1957 werd het orgel door de firma Verschueren te Heythuysen gerestaureerd en bij die gelegenheid uitgebreid met een Rugwerk en een zelfstandig Pedaal. Bij de bouw van het Rugwerk werd gebruik gemaakt van historische onderdelen van een ander instrument.

Een restauratie, meer in overeenstemming met de eerste bouwfase, werd in 1989 uitgevoerd. Daarbij werd zowel de techniek, als dispositie, mensurering en klankgeving herzien en gebaseerd op historische voorbeelden.

Groot onderhoud
Niet alleen vanwege de vervuiling van het binnenwerk, maar ook als gevolg van diverse technische gebreken werd groot onderhoud onvermijdelijk. De werkzaamheden werden door Verschueren Orgelbouw uitgevoerd onder advies van Remy Syrier namens de Katholieke Klokken- en Orgelraad en Rudi van Straten namens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

De afgelopen maanden is de belering aan de onderzijde van de windladen vervangen, werd het binnenwerk gereinigd van stof en vuil, werden de verzakte pijpen van de middentoren hersteld en de (versuikerde) conducten vervangen.Ten gevolge van ernstige loodoxidatie bleek het bovendien noodzakelijk om ook de koppen van de Trompette 8’ te vervangen. Het groott onderhoud bood tevend de gelegenheid om de winddruk enigszins te herzien.

Het ingebruiknameconcert op 2 december werd verzorgd door Jo Louppen en vocaal ensemble ‘Capella Sine Nomine’.

orgel houthem sint gerlach
Het Binvignat-orgel (1784) in de Sint-Gerlachuskerk te Houthem-Sint Gerlach. De rugwerkkas is van Verschueren uit 1957.

 


Dispositie

Grand’Orgue (II) C-d3
Montre 8
Bourdon 8
Prestant 4
Flûte 4
Nasard 3
Doublette 2
Sesquialtera II
Fourniture IV
Cornet IV D
Trompette 8
Clairon 4
Voix humaine 8

Positif (I) C-d3
Prestant 4
Bourdon 8
Flûte 4
Nasard 3
Doublette 2
Tierce 1 3/5
Larigot 1 1/3
Mixture III
Cromhorne 8 B/D

Pédale C-d1
Soubasse 16
Flûte 8
Prestant 4
Trompette 8

Werktuigelijke registers
Accouplement – schuifkoppel Grand’ Orgue – Positif
Tirasse Grand’Orgue
Tirasse Positif

Stemming: 1/8 komma
Toonhoogte: a1 = 415 Hz
Winddruk: 61 mm waterkolom

 

© fotografie Verschueren Orgelbouw

X