21 augustus 2019

Maarschalkerweerd-koororgel voor St. Jeroen Noordwijk

In de rooms-katholieke St. Jeroenkerk te Noordwijk is op zaterdag 29 juni een koororgel van Maarschalkerweerd in gebruik genomen. Het orgel is afkomstig uit de voormalige kerkzaal in multifunctioneel centrum Het Anker in Hazerswoude-Rijndijk.
Maarschalkerweerd bouwde het orgel in 1891 voor de St. Michaël- of ‘Zwaantjes’-kerk in Hazerswoude-Rijndijk. Het orgel kreeg twee manualen en aangehangen pedaal. Voor de orgelkas maakte Maarschalkerweerd gebruik van de kas die in 1872 na de bouw van de kerk werd gemaakt om het oude schuilkerkorgel. De kast werd door Maarschalkerweerd vergroot en aangepast.

De firma Elbertse restaureerde het orgel in 1948 en 1966. In het laatstgenoemde jaar werd het houten pijpwerk vervangen door nieuw pijpwerk. In 1977 werden de vieringen verplaatst naar Het Anker. Het orgel werd door Vermeulen overgeplaatst naar de begane grond van de kerkzaal in dit multifunctionele centrum. De dispositie van Manuaal II werd toen enigszins aangepast: een Viola di Gamba 8’ en een Vox Céleste 8’ werden vervangen door een Woudfluit 2’ en een Flageolet 1’. De Vox Celeste was overigens al op een eerder moment geplaatst ter vervanging van een Melofoon 4’.

In 2010 trok de parochie zich terug uit Het Anker en in 2012 werd het orgel verkocht aan de parochie St. Jeroen en Maria ter Zee in Noordwijk. Het orgel werd in 2012 door Adema’s Kerkorgelbouw overgeplaatst naar de in dat jaar gerestaureerde St. Jeroenkerk. Het orgel kreeg een plaats op de begane grond in het zuidertransept.

Bij de overplaatsing is het orgel, naar voorbeeld van Maarschalkerweerd, voorzien van een pneumatische transmissie van de Subbas/Bourdon 16’, ook is het orgel uitgebreid met een pedaalkoppel. Bij de dispositiewijziging van 1977 bleef een groot deel van de oorspronkelijke Viola di Gamba 8’ in het orgel bewaard en van de Melofoon 4’ was het pijpwerk in het middenfront nog aanwezig. Hierdoor konden beide registers worden gereconstrueerd. Aanvullend historisch pijpwerk kon uit voorraad van de orgelmaker worden bijgeplaatst. Van de Melofoon 4’ is het pijpwerk van het bovenste octaaf nieuw bijgemaakt. De orgelkast is hersteld en ontbrekend snijwerk gereconstrueerd.

Het orgel is op zaterdag 29 juni officieel in gebruik genomen waarbij het onder anderen werd bespeeld door plaatselijke organisten. Dit jaar zal in de St. Jeroen nog een tweede orgel van Maarschalkerweerd worden geplaatst. Achter het bestaande front van het huidige Pels/Vermeulen-orgel komt het orgel (23/IIP) dat Maarschalkerweerd in 1900 bouwde voor St. Martinuskerk in Groningen. Na een omzwerving in Duitsland (Beckum, St. Martinuskirche, 1983-2012) komt dit orgel weer terug in Nederland.

Dispositie

Manuaal I C-f3
Bourdon 16
Prestant 8
Roerfluit 8
Fluit Travers 8
Octaaf 4
Fluit 4
Octaaf 2
Mixtuur II-III
Trompet 8

Manuaal II C-f3
Holpijp 8
Salicionaal 8
Viola di Gamba 8 – reconstr. 2013, C-f# uit voorraad; rest origineel
Melofoon 4 – rec. 2013, deels front, deels uit voorraad, g#2-f3 nieuw
Roerfluit 4

Pedaal C-c1
Subbas 16 – 2013, transmissie Manuaal I

Werktuiglijke registers
Manuaalkoppel
Pedaalkoppel Man. I – 2012
Calcant

 

© 2013 fotografie Adema’s Kerkorgelbouw B.V.

X