22 oktober 2019

Nieuw Frans-symfonisch orgel in het Orgelpark

Op zaterdag 28 maart wordt het nieuwe orgel in het Orgelpark feestelijk in gebruik genomen. De opdracht voor de bouw van het instrument werd in 2005 verleend aan Verschueren Orgelbouw te Heythuysen, de opbouw in het Orgelpark ging in het najaar van 2008 van start. Uitgangspunt voor het nieuwe orgel is het Frans-symfonisch klankidioom.

Niet alleen de dispositie en intonatie maar ook de technische aanleg werd gebaseerd op Franse instrumenten uit de tweede helft van de negentiende eeuw. Het nieuwe orgel heeft drie klavieren en pedaal en telt 41 registers.

De speeltafel is vrijstaand voor de orgelkast opgesteld. Zowel de toets- als de registermechanieken functioneren mechanisch. Voor het Grand Orgue is een zgn. Barkermachine aangebracht. Zowel het Positif als het Récit zijn in een zwelkast opgesteld. Alle speelhulpen zijn als trede uitgevoerd.

De windlades zijn voorzien van dubbele ventielkasten zodat de ‘jeux de combinaison’ met behulp van een trede ingeschakeld kunnen worden en gedifferentieerde winddrukken konden worden toegepast.

In het kader van de bouw van een orgel in Göteborg bestudeerden de orgelmakers eerder uitgebreid instrumenten van Cavaillé-Coll. Voorafgaand en tijdens de bouw van het orgel in het orgelpark werden bovendien instrumenten van Stolz, Merklin en Puget onder de loupe genomen.

Het project werd begeleid door de adviseurs Rudi van Straten en Wim Diepenhorst. Voor de vormgeving van de orgelkast tekende Bas van Hille. Als architect was hij eerder nauw betrokken bij de renovatie van het orgelpark.

Rond de ingebruikneming van het nieuwe Verschueren-orgel is een aantal concerten georganiseerd:

• zaterdag 28 maart 20.15 uur

o Ben van Oosten met werken van Vierne (3de Symphonie), Guilmant (1ste Sonate) en Franck (Prélude, Fugue et Variation)

o Jan Hage met het nieuwe werk Cavaler Col van Peter-Jan Wagemans.

o Jan Hage, Una Cintina, Dorien Schouten en Geerten van de Wetering met het nieuwe stuk Boustrophedon voor vier orgels van Klaas de Vries.

• zondag 29 maart 14.15 uur

Erwin Wiersinga met transcripties van Franck (Symphonie in d), Bartok (Tanz-Suite) en Ravel (delen uit Tombeau de Couperin)

• donderdag 2 april 20.15 uur

Olivier Latry met werken van Saint-Saëns (Prélude en Fugue in Es, Franck (Choral III), Widor (uit Symphonie Gothique: Andante sostenuto), Vierne (uit Symphonie I: Allegro vivace / Final), Messiaen (uit Les Corps Glorieux: Joie et clarté des Corps glorieux), Escaich (Récit) Guillou (Toccata) en Latry (improvisatie)

Kaarten zijn verkrijgbaar via www.orgelpark.nl

Dispositie

Grand-Orgue

Montre 8

Bourdon 16

Salicional 8

Flûte harmon: 8

Bourdon 8

Prestant 4

Flûte 4

Doublette 2

Fourniture 5 rangs

Cornet 5 rangs

Trompette 8

Positif expressif

Quintaton 16

Salicional 8

Flûte travers: 8

Bourdon 8

Dulciana 4

Flûte douce 4

Nazard 2 2/3

Doublette 2

Tierce 1 3/5

Piccolo 1

Cor anglais 16

Cromorne 8

Récit expressif

Cor de Nuit 8

Viole de Gambe 8

Voix céleste 8

Flûte octavian: 4

Octavin 2

Plein jeu 2 à 6 rangs

Basson 16

Trompette harmon: 8

Clairon 4

Basson et Hautbois 8

Voix Humaine 8

Pédale

Contrebasse 16

Soubasse 16

Flûte 8

Flûte 4

Bombarde 16

Trompette 8

Clairon 4

De met rood gemarkeerde registernamen duiden de registers aan die in de jeux de combinaison zijn opgenomen.

Samenstelling van de vulstemmen

Fourniture G.O.

C: 2 2/3 – 1 1/3 – 1 – 2/3 – 1/2

F: 4 – 2 2/3 – 2 – 1 1/3 – 1

c1: 8 – 4 – 2 2/3 – 2 – 1 1/3

c3: 8 – 5 1/3 – 4 – 2 2/3 – 2

Cornet G.O.

c1: 8 – 4 – 2 2/3 – 2 – 1 3/5

Plein jeu Réc.

C: 2 – 1 1/3

c: 4 – 2 2/3 – 2 – 1 1/3

c1: 5 1/3 – 4 – 2 2/3 – 2 – 1 1/3

f2: 8 – 5 1/3 – 4 – 2 2/3 – 2 – 1 1/3

Speelhulpen (uitgevoerd als tredes)

Effet d’orage

Tirasse G.O.

Tirasse Pos.

Tirasse Réc.

Appèl G.O.

Octave Grave (G.O.)

Jeux d’anches Pédale

Jeux de Combinaison G.O.

Jeux de Combinaison Pos.

Jeux de Combinaison Réc

Copula G.O. – Pos.

Copula G.O. – Réc.

Copula Pos. – Réc.

Trémolo Réc.

[bron: Verschueren Orgelbouw, Heythuysen]

© 2009 www.orgelnieuws.nl

© 2009 fotografie Sonja Duimel, Orgelpark

X