18 december 2018

Nieuw orgel voor de Sint-Pieter in Rome

Vorig jaar januari voorspelde ORGELNIEUWS-columnist Kernsteek dat in Rome ‘in 2018 eindelijk in de Sint-Pietersbasiliek het al in 1875 door Cavaillé-Coll ontworpen hoofdorgel’ zou worden gerealiseerd ‘door de Canadese firma Casavant Frères.’ In werkelijkheid is het anders gegaan: tijdens de afgelopen kerstnachtdienst is in de Sint-Pieter geen Casavant/Cavaillé-Coll, maar een elektronisch orgel van de firma Allen in gebruik genomen.

De Sint-Pietersbasiliek beschikt voor de begeleiding van de vieringen rond het hoofdaltaar over twee orgels. Deze zijn aan weerszijden van het priesterkoor opgesteld. Links staat een instrument van E. F. Walcker uit 1895 (20/IIP), rechts een soortgelijk instrument van C. Vegezzi Bossi uit 1902 (20/IIP). Beide orgels zijn verrijdbaar.

Van 1953-62 zijn de instrumenten door de firma Tamburni tot in totaal 81 registers uitgebreid. Hierbij kreeg het Walcker-orgel een vierklaviers speeltafel, waarop ook het Bossi-orgel te bedienen is. In 1999 heeft de firma Mascioni een drieklaviers verrijdbare speeltafel gemaakt, die via radiogolven beide orgels bespeelbaar maakt.

Omdat de orgels, ondanks hun omvang, niet in staat zijn de enorme ruimte te vullen, heeft men de afgelopen jaren hun klank via luidsprekers versterkt. Dit was geen succes: de luidsprekers onderdrukten sommige frequenties en lieten achtergrondgeluiden horen. Om het probleem op te lossen is, op initiatief van de huidige koormeester van de Sint-Pieter, Mgr. Massimo Palombella, bij de Amerikaanse firma Allen een drieklaviers digitaal orgel besteld. Het bedrijf heeft het instrument voor niets aan het Vaticaan geleverd. Opnamen op YouTube laten horen dat het Allen-orgel inmiddels in verschillende diensten wordt gebuikt.

Op 5 januari is de Associazione Italiana Organari (AIO, verenging van Italiaanse orgelbouwers) een handtekeningenactie gestart om te protesteren tegen het gebruik van deze ‘elettrofono’. In een begeleidende brief, gericht aan kardinaal Sarah, prefect van de Raad voor de Eredienst, stelt men dat dit ‘orgelsurrogaat’ niet past bij de waardigheid van het gebouw, en evenmin bij een kerk die zich door de eeuwen heen heeft ingezet voor eersteklas schilderkunst, beeldhouwkunst, architectuur en muziek. De orgelbouwers bieden aan om met de betrokkenen te zoeken naar een betere oplossing voor het probleem.

Op de sluitingsdatum, 15 januari, hadden meer dan 10.000 personen het verzoekschrift ondertekend. De AIO zal de petitie nu aanbieden aan de Raad voor de Eredienst, een orgaan waar onder meer Mgr. Palombella adviseur van is. Het wachten is nu op nadere berichten. ‘Vi terremo informati.’ De AIO houdt ons op de hoogte …

 

 

15 Reacties op Nieuw orgel voor de Sint-Pieter in Rome

  1. ’t Is dat het geen 1 april is, anders zou je echt denken dat dit nieuwsbericht een 1 aprilgrap is. Elektronica tussen de schilderijen van Michelangelo, hoe krijgt de paus het verzonnen! Stelletje cultuurbarbaren zijn het daar in het Vaticaan!

  2. O.a. de orgels in de Dom in Keulen en Speyer bewijzen dat het goed mogelijk is grote ruimtes met klank te vullen. In deze gevallen met 2 instrumenten die separaat en samen te bespelen zijn. In Keulen gebruikt men vaak beide samen. Als men echt zou willen is er echt wel een goede pijp-orgel oplossing mogelijk, zelfs voor deze grote ruimte.

  3. De Sint-Pieter zal best een moeilijke ruimte zijn voor een orgel, maar er zijn wel meer grote kerken met een vrij redelijke orgeloplossing (bijv. Saint Paul’s Londen, Dom van Keulen). In Lourdes is een kerk met 25.000 zitplaatsen, al is dat gebouw een stuk lager dan de Sint-Pieter en klinkt het orgel daar nogal scherp.

  4. Nep, Blijft Nep! Smakeloos! Heb in het verleden al eens op het orgel in de Sint-Pieter een koor mogen begeleiden(was ook geen denderend orgel, maar nog beter als zo’n Nep geval!).

  5. Ik heb de indruk dat geld geen rol heeft gespeeld, anders had Allen het niet voor niets geplaatst. Maar er is toch reuring?

    …en welke docter Snuggles heeft bedacht dat je een pijporgel elektronisch kunt versterken? Daar falen juist de elektronische orgels op: het brede klankspectrum is niet weer te geven door boxen. Daarom kan een pijporgel met een relatief laag geluidsniveau toch een hele ruimte vullen. Muziek/klank/lawaai, het zal allemaal wel moeilijk te onderscheiden zijn..

    Waar kan ik trouwens die petitie tekenen?

  6. Alsof Hauptwerk fatsoenlijk is: ’t is en blijft wijn uit plastic bekertjes. Laten we vooral ook hand in eigen boezem steken: Ook veel Nederlandse organisten gaan voor de bijl voor een indrukwekkend dashboard. Bij deze groep ‘orgelminnaars’ hebben de oren de ondersteuning van de bril als voornaamste functie.

  7. 25 jaar terug hebben we uit financieel overweging besloten een stekkerorgel aan te schaffen, deze begon na 20 jaar onherstelbare gebreken te tonen en zijn we op zoek gegaan naar een goed gebruikt pijporgel. Deze hebben we kunnen vinden en man….wat een verschil, nooit meer terug naar imitatie.

  8. Wat een verarming. Geen wonder dat Allen die dingen nu al gratis weg doet, ze klinken voor geen meter. In vele kathedralen staan en klinken prachtige Cavaillé-Coll-orgels, en juist in de hoofdkerk zetten ze een weggevertje van Allen! Ik kan het niet meer volgen.

  9. Wat een verarming zo’n Amerikaanse speeldoos.
    Het blik rolt over de straten. De paus heeft blijkbaar
    geen gevoel voor orgelklanken.

    • Mee eens, ongelooflijk. Als een origineel pijporgel geen optie is had dan een fatsoenlijk Hauptwerk orgel met een mooie sampleset gekozen, maar nee zo’n belachelijk electronisch ding. Schandalig.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.

X