19 juli 2019

Pels-orgel Katharinakerk Hoogstraten gereviseerd

Op zaterdag 3 en zaterdag 17 mei wordt het Bernard Pels-orgel van de Katharinakerk in het Belgische Hoogstraten na een omvangrijke revisie en herintonatie weer in gebruik genomen.

 

Als gevolg van oorlogshandelingen werd een groot deel van de Katharinakerk verwoest. Na herbouw van kerk en toren werd in de jaren 1959-1961 een nieuw orgel vervaardigd door Bernard Pels. Het orgel is gebouwd volgens de destijds geldende esthetiek. Enerzijds worden nog elementen uit de symfonische orgelbouw aangetroffen, anderszijds zijn aspecten uit de ‘Orgelreform’ en ‘Orgelbewegung’ te herkennen. Het Pels-orgel is daarmee een karakteristiek instrument uit de na-oorlogse periode. Als gevolg van vervuiling en slijtage werd een grondige onderhoudsbeurt onvermijdelijk. Deze werd gedurende het afgelopen jaar uitgevoerd door Verschueren Orgelbouw uit Heythuysen.

 

Setzer-combinatie

In het kader van de recent uitgevoerde werkzaamheden werd het orgel gereinigd van stof en vuil en nagezien. De balgen werden opnieuw beleerd en de speeltafel werd integraal gereviseerd. Daarbij werd een nieuwe Setzer-combinatie ingebouwd. De intonatie van het orgel werd geoptimaliseerd en herzien. Daarbij werd er niet naar gestreefd het ‘neo-klassieke’ klankkarakter van het orgel om te vormen, maar om de kleuren van de registers zich duidelijker af te laten tekenen en een betere versmelting van de registers onderling te bewerkstelligen. De laat-romantische elementen in het concept kregen daarbij bijzondere aandacht. Op één punt werd de dispositie aangepast: de Zachtbas 16’ van het pedaal werd in een Kwintbas 10 2/3’ gewijzigd.

 

Heringebruikname

Ter gelegenheid van de heringebruikname worden twee concerten georganiseerd: Op 3 mei (aanvang 19.30 uur) wordt het orgel bespeeld door Luc Dockx en Nico Declerck. Het Piuskoor en Corina Feld Kamp en Rachael McCall verlenen daarbij hun medewerking. Op 17 mei (aanvang 19.30 uur) concerteren Gunnar Idenstam en Johan Hedin (Zweden) met een eigenzinnige combinatie van symfonische rock en folk uit het Hoge Noorden.

 

Dispositie

 

Hoofdwerk C-c4
Bourdon 16
Prestant 8
Open Fluit 8
Wilgenpijp 8
Holpijp 8
Octaaf 4
Koppelfluit 4
Kwint 2 2/3
Octaaf 2
Cornet V disc.
Mixtuur 1 1/3 IV-VI
Scherp 2/3 III-IV
Trompet 8
Klaroen 4

 

Positief C- c4
Gemshoorn 8
Bourdon 8
Prestant 4
Blokfluit 4
Prestant 2
Kwint 1 1/3
Sesquialter II
Cymbel ¼ III
Kromhoorn 8

 

Reciet C- c4 – (in zwelkast)
Quintadeen 16
Prestant 8
Roergedekt 8
Spitsgamba 8
Zweving 8
Prestant 4
Dwarsfluit 4
Nazard 2 2/3
Nachthoorn 2
Terts 1 3/5
Stemmeke 1
Scherp 1 III-IV
Dulciaan 16
Hobo 8
Schalmei 4

 

Pedaal C-g1
Prestant 16
Subbas 16
Kwintbas 10 2/3
Octaafbas 8
Gedekt 8
Koraalbas 4
Nachthoorn 2
Ruischpijp 2 2/3 IV
Bombarde 32
Bazuin 16
Trompetbas 8
Hoorn 4

 

Alle gebruikelijke koppelingen, tremolo Reciet, 4 vaste combinaties, vrije combinatie, Setzer-combinatie, automatisch pedaal, tongwerken af, mixturen af, generaal crescendo.

 

Gegevens met dank aan Johan Zoutendijk, Verschueren Orgelbouw Heythuysen B.V.

 

© 2014 fotografie Gérard van Betlehem

X