RECENSIE Nico van den Hooven – Johann Sebastian Bach

Het orgelspel van Nico van den Hooven verscheen tot nu toe nooit op een geluidsdrager. Er zou ooit een langspeelplaat van het orgelspel van Van den Hooven verschijnen, maar dat is om onbekende redenen nooit gebeurd.

Prof. dr. Gerrit Wielenga maakte in 1974 daarvoor opnamen van een deel van de zes Triosonates van Johann Sebastian Bach op het orgel van de Bloemcampkerk (Van Vulpen 1962, 24/IIIP) in Wassenaar. Het zouden alle zes moeten worden, maar waarom het project niet doorging? Niemand weet het. Gelukkig zijn de opnamen bewaard en maken ze nu deel uit van de cd ‘Nico van den Hooven – Johann Sebastian Bach’.

Nico van den Hooven (Rotterdam, 1933) kreeg op jonge leeftijd orgelles van zijn vader Henk en vervolgens van J.H. Besselaar (Laurenskerk, Rotterdam) en Feike Asma. Op advies van Asma gaat Van den Hooven kerkmuziek studeren aan de protestantse kerkmuziekschool in Utrecht en krijgt daar les van onder anderen Adriaan Engels, Adriaan C. Schuurman en Stoffel van Viegen.

Vervolgens gaat hij in de Domstad naar het conservatorium, waar hij in 1962 het diploma Solospel Orgel behaalt. Later dat jaar wint hij het eerste Nationaal Orgel Improvisatie Concours in Bolsward. Onder leiding van Cor Kee behaalt bij in 1965 de Prix d’ Excellence (prijs van uitnemendheid) bij Cor Kee. In datzelfde jaar volgt hij Kee op als hoofddocent orgel aan het Utrechts Conservatorium.

In 1988 treedt hij vervroegd uit en wil zich toeleggen op componeren en het geven van concerten. Zijn plan om een huis met een eigen concertzaal te bouwen in de buurt van Haulerwijk. De voltooiing ervan maakt hij echter niet meer mee, want hij overlijdt aan een hersentumor op 4 juni 1991, 57 jaar oud.

Aanvankelijk heeft Van den Hooven voorkeur voor muziek en improvisaties in neobarokke stijl (waarmee hij Bolsward wint), maar al snel ontwikkelt hij een grote liefde voor het oeuvre van Johann Sebastian Bach. 

Hij was (cantor)organist van kerken in Berkel en Rodenrijs, Den Haag, Mijnsherenland en Utrecht. Uiteindelijk stopt hij begin jaren zeventig hij als kerkorganist. Lesgeven en uitvoeren krijgen zijn voorkeur.

Hij staat bekend als een vrolijke man, een levenskunstenaar en ook als een zeer goede docent, betrokken als hij is op het wel en wee van zijn leerlingen. Zijn dochter Corline herinnert zich dat ze als kind ‘s ochtends uit bed kwam en beneden in woonkamer aantrof ,,bezaaid met slaapzakken met allerlei aardige mensen erin’’. Meer van zulke verhalen en veel foto’s staan in de uitgebreide biografie op de website nicovandenhooven.org.

De langspeelplaat met Triosonates is er nooit gekomen, maar wat er destijds is opgenomen, is te horen op de eind vorig jaar verschenen cd. Behalve die tracks hebben de NCRV en de EO opnamen beschikbaar gesteld van Bachwerken.

De cd opent met Preludium en Fuga in f-klein (BWV 534), gespeeld op het Van Vulpenorgel-met-de-twee-rugwerken (22/IIIP – 1974) in het Conservatorium in Utrecht. De Triosonate nr. 5 klinkt in Wassenaar.

Juweeltjes zijn de twee werken die in Farmsum zijn opgenomen: An Wasserflussen Babylon (BWV 653b) en het beroemde Trio in Es-groot (BWV 1062/2) dat Van den Hooven bewerkte voor orgel.

Na een uitstapje naar het Silbermann-orgel in de akoestisch droge dorpskerk van Reinhardtsgrimma (ongeveer tien kilometer ten zuiden van Dresden) sluit de cd af met de drie koraalbewerkingen over Allein Gott in der Höh’ sei Ehr’ (BWV 662, 663 en 664). Toen Okke Dijkhuizen voor de Evangelische Omroep deze opnamen maakte, (januari 1991) in de Grote of Sint-Michaëlskerk in Zwolle, was de organist al behoorlijk ziek.

Dijkhuizen drong er zelfs op aan de opnames niet door te laten gaan. Het compromis werd dat Van den Hooven alle werken één keer zou spelen. Wat van deze hele cd geldt, geldt vooral hier: Nico van den Hooven speelt toegewijd en met veel speelplezier. Hij was zijn tijd vooruit. Technisch is alles onder controle. Het geluk spat eraf. Je hoort niet dat de speelman zo ziek is.

Het is goed dat deze cd er is, met dank aan producent Okke Dijkhuizen. Het boekwerk is origineel vormgegeven met afbeeldingen van diploma’s en certificaten die Van den Hooven behaalde. Mocht de cd je vervelen (ik kan het me niet voorstellen!), dan kun je kijken naar de handtekeningen van bijvoorbeeld Kees van Baaren, Cor Kee, Marie-Claire Alain en onleesbare handtekeningen proberen te ontcijferen.


Nico van den Hooven – Johann Sebastian Bach

Preludium en Fuga in f-klein BWV 534; Sonate nr. 5 in C-groot BWV 529; An Wasserflüssen Babylon BWV 653b; Trio in Es-groot BWV 1062/2 (bew. Van den Hooven); Allegro moderato uit Sonate nr. 1 in Es-groot BWV 525/1; Preludium en Fuga in c-klein BWV 549; Allein Gott in der Höh’ sei Ehr’ BWV 662/663/664

Opnamen: 27-12-1973 (NCRV) – Utrecht, Kapel Utrechts Conservatorium; 19-04-1974 – Wassenaar, Bloemcampkerk; 10-09-1990 (NCRV) – Farmsum, Hervormde kerk; 25-11-1976 (NCRV) – Reinhardtsgrimma, Evangelische Kirche ; 30-01-1991 (EO) – Zwolle, Grote of St.-Michaëlskerk 

DOCU Muziekproductie – DOC 201901, prijs € 16,95 | documuziekproductie.nl